Nhân vật lịch sử

Đoan Mục thái hậu Trịnh Thị Loan - Cuộc đời duy một chữ "oán"

Đoan Mục thái hậu lại từng hai lần trải qua cảm giác tuyệt vọng. Cuộc đời bà, có chăng chỉ êm ả khi trượng phu còn sống mà thôi, nửa đời còn lại, chung cực chính là một chữ "oán"
02/07/2021 01h:20 487
Đoan Mục thái hậu Trịnh Thị Loan - Cuộc đời duy một chữ oán
Đoan Mục thái hậu Trịnh Thị Loan - Cuộc đời duy một chữ oán

Khắp Đại Việt thời Lê Chiêu Tông không ai không biết đến chuyện hai vị tiên đế Uy Mục và Tương Dực sát hại tông thất đoạt ngai vàng gây náo loạn, khiến gốc rễ nước nhà lung lay. Uy Mục tuy khoác long cổn nhưng lại sát hại anh trai mình là Cẩm Giang vương Lê Sùng, bỏ minh chọn hôn, sau cùng lại bị Giản Tu công Lê Oanh giết rồi bỏ xác vào họng pháo mà bắn, đến tro cốt cũng không còn lưu lại. Ác tâm đổi lấy sát nghiệp, hậu quả như vậy đến với Uy Mục thực cũng không có gì quá tàn nhẫn, nhưng cũng chính từ lúc đó, kinh thành lại chìm trong sự hỗn loạn tựa địa ngục A Tỳ, báo hiệu tới hồi thay triều đổi đại.

Sau cái chết của Tương Dực đế Lê Oanh, con trai của Cẩm Giang vương Lê Sùng trở thành ứng cử viên cho ngôi vị hoàng đế. Đoan Mục thái hậu Trịnh Thị Loan lúc đó là Cẩm Giang Vương phi cùng hai con trai vào cung theo sự sắp đặt của các trọng thần trong triều. Gia đình bà tưởng chừng có thể trốn xa khỏi những thị phi nơi hoàng cung sau khi Cẩm Giang vương bị hại, nhưng cuối cùng vẫn tiếp tục bị cuốn vào vòng xoáy quyền lực không thể thoát ra. Con trai trưởng của bà là Lê Chiêu Tông Lê Y lên ngôi Hoàng đế, bà được tấn phong làm Thái hậu. Chuỗi ngày đớn đau nhất trong cuộc đời của bà bấy giờ mới bắt đầu.

Bạn đang xem: Đoan Mục thái hậu Trịnh Thị Loan - Cuộc đời duy một chữ "oán"

Đoan Mục thái hậu Trịnh Thị Loan
Đoan Mục thái hậu Trịnh Thị Loan. Ảnh minh họa

Chiêu Tông con trai bà lên ngôi trở thành con rối trong tay Mạc Đăng Dung. Mạc gia quyền hành lấn lướt, khiến Chiêu Tông phải ngậm bồ hòn làm ngọt. Ở ngôi chưa được bao lâu thì Chiêu Tông trốn khỏi hoàng thành, bỏ lại mẹ già và người em trai là Lê Xuân. Chuyện bỏ trốn, Chiêu Tông chưa bao giờ tiết lộ cho mẹ và em trai biết. 

Hoàng vị vô chủ, đương nhiên Lê Xuân sẽ lên thay cho anh trai mình bởi nước không thể một ngày không có vua. Long ngai vốn nên là thứ khiến bao người tranh đoạt đến đầu rơi máu chảy, vậy mà giờ đây lại trở thành thứ hung khí lấy đi mạng người trong mắt gia đình Cẩm Giang vương. Trịnh Thị Loan khi hay tin đứa con trai cả bỏ trốn, lòng chỉ có đau đớn cùng phẫn uất. Người hoàng tộc xưa giờ nào có được sống như ý?

Triều thần mượn danh bà mà viết vào chiếu lên ngôi của Lê Xuân, bá tánh lại đàm luận không ngớt về việc Chiêu Tông bỏ trốn. Đám triều thần đứng dưới điện kia, liệu mấy ai không tư lợi mà một lòng lo cho vận nước sắp suy? Đoan Mục thái hậu lặng nhìn con trai thứ hai lên ngai báu mà đau đớn thốt lên: “Đứa con thứ hai này của ta ắt phải lên ngôi vị, bà già này lại bị người khác giả danh thác mệnh, bị người ta đàm luận. Nhưng còn xã tắc thì biết làm sao đây?”.

Sau đó ai ai cũng biết, chính sự đã hoàn toàn rơi vào tay Mạc Đăng Dung. Thái hậu cùng Lê Cung Hoàng (Lê Xuân) nằm trong sự kiểm soát, chỉ có thể giả như mắt mù tai điếc. Chiêu Tông tuy tụ binh chống trả, nhưng không được bao lâu thì bị Đăng Dung dẫn quân lên Thanh Hoá bắt về, sau sai Bái Khê bá Phạm Kim Bảng giết chết. Trịnh Thái hậu mất đi người con trai trưởng, dẫu hay biết cũng chỉ có thể thầm khóc than. Mạc Đăng Dung lúc đó một tay che trời, nếu động sát cơ thì cả bà cùng Cung Hoàng cũng sẽ chỉ có một kết cục duy nhất giống như Chiêu Tông mà thôi. 

Đến giữa năm 1527, dã tâm của quan nhiếp chính họ Mạc lên tới đỉnh điểm. Mạc Đăng Dung cướp ngôi nhà Lê, sai người đem nhốt mẹ con Đoan Mục thái hậu và Lê Xuân (lúc này đã bị giáng xuống làm Cung vương) vào cung Tây Nội. Ở đây, hai mẹ con Trịnh Thái hậu bị giam lỏng, bỏ đói cực kỳ khổ sở, đến mức phải xé áo mà nhai cho đỡ đói. Giam lỏng được vài tháng thì Đăng Dung sai người đem đến ba thước lụa vàng, ý bảo Lê Xuân và Trịnh Thái hậu tự tay kết thúc sinh mạng của chính mình. Thật đau đớn thay số phận những con người thân bất do kỷ bị cuốn vào vòng xoáy quyền lực.

Kết cục ai ai cũng biết, Đoan Mục thái hậu và Lê Xuân thắt cổ tự vẫn. Nhưng trước khi chết, Trịnh Thái hậu đã khấn trời rằng: “Đăng Dung là kẻ bề tôi, manh tâm cướp ngôi, lại giết mẹ con ta, ngày sau con cháu nó cũng lại bị như thế”. Ẩn trong lời khấn đó là một nỗi oán hờn không thể nào đong đếm, nỗi oán hờn của một người mẹ mất con và cũng là của một vị Thái hậu vong triều.

Có những người phụ nữ tự thuở bé đã sống trong cung, với họ mà nói đấu tranh quyền lực là điều tất yếu để có thể đứng trên người khác. Tuy nhiên, cũng có những người, họ vốn không có ước ao đó, chẳng qua số phận đã định sẽ phải vào cung mà thôi. Đoan Mục thái hậu là người bị số phận đưa đẩy như thế. Bà khi xuân thì được gả vào phủ một vị thân vương không hề có lòng khoác cổn miện, an phận nơi đất phong xa xôi.

Đáng nhẽ gia đình bà đã có thể có một cuộc sống hạnh phúc nếu không dính phải âm mưu tàn hại tông thất của hai đời hoàng đế là Tương Dực và Uy Mục, để rồi hai người con trai bà ngậm oán mà chết dưới tay Mạc Đăng Dung, kẻ một lòng muốn ngồi lên ngai báu kia. Chỉ tiếc, lịch sử vốn không có hai từ “nếu như”. Vận nước đã tận, người làm Thái hậu như bà cũng cảm thấy tủi hổ khi nhìn về tiên tổ Lê tộc.

Thắt cổ mà chết, sau đó lại bị phơi xác ngoài quán Bắc Sử, bi ai cũng chỉ đến thế mà thôi. Còn việc Đăng Dung cho mai táng bà và Cung Hoàng theo lễ của thiên tử và Hoàng Thái hậu, có chăng cũng chỉ để làm yên dư luận lúc đó. Dẫu cho táng vàng táng bạc, táng sáu loại ngọc tế trời, lăng mộ xa hoa bề thế đi chăng nữa cũng không thể xoá đi việc Cung Hoàng và Đoan Mục thái hậu đã đến nước phải xé áo ra nhai mà cầm hơi khi còn sống.

Lê triều tái khởi, cũng bởi nhân tâm còn hướng về, cũng là nối tiếp cho mạch truyền thừa vốn đến đời Cung Hoàng thì đứt đoạn. Nào xá chi cẩm y ngọc thực, miếu hiệu kì vĩ lớn lao, cuộc đời Trịnh Thái hậu, mong muốn nhất vẫn là được cùng hai người con trai an ổn mà sống cách xa hoàng quyền. Lòng một người mẹ, ước ao nhất là được thấy con trưởng thành, mà sợ nhất, chính là nhìn con chết đi trong tuyệt vọng.

Chuyện Hậu Cung

0 ( 0 bình chọn )

Khám Phá Lịch Sử

https://khamphalichsu.com
Những quan điểm, góc nhìn về lịch sử qua các bài viết tìm hiểu, nghiên cứu, khám phá lịch sử Việt Nam, lịch sử thế giới, văn hóa Việt Nam, văn hóa thế giới

Bài viết mới

Xem thêm