Nhân vật lịch sử

Mẫn Thái hậu - Vị thái hậu vong quốc chết nơi xứ người 

Mẫn Thái hậu được sử gia ghi là Nguyễn thị, vợ thứ của Thái tử Lê Duy Vĩ. Sách sử lần đầu tiên đề cập về bà đó là khi Mẫn đế Chiêu Thống lên ngôi, tức năm Đinh Mùi (1787). Năm đó, Lê Chiêu Thống tôn bà làm Hoàng Thái hậu và cha làm Hựu Tông Hoàng đế.
02/07/2021 01h:20 147
Mẫn Thái hậu - Vị thái hậu vong quốc chết nơi xứ người 
Mẫn Thái hậu - Vị thái hậu vong quốc chết nơi xứ người 

Nắng chiều phủ trùm Thăng Long, báo hiệu ngày dài sắp hết. Dương quang chiều tà màu đỏ ối khiến kinh thành như nhuộm trong bể máu, hiu hắt và thê lương đến tột cùng. Còn đâu chốn phồn hoa cẩm tú những năm Hồng Đức tựa như ánh dương buổi ngọ? Trải bao tuế nguyệt, rốt cuộc cũng đã đến lúc trời ngả chiều tà, báo hiệu đêm đen vô tận sắp kéo về.

Có lẽ bà cảm nhận được vận nước thực sắp đến ngày tàn, cho dù có cố chấp đến mấy, dùng mọi biện pháp đi chăng nữa cũng không thể cứu vãn được. Bầy tôi theo hầu là Nguyễn Huy Túc, phải khuyên giải mãi, Mẫn Thái hậu mới thôi.

Chính quyền phong kiến trung ương tập quyền bắt đầu bước vào giai đoạn khủng hoảng. Sau những năm tháng nội loạn giữa chính quyền Đàng Trong và Đàng Ngoài, giang sơn tiêu điều, lòng dân ly tán. Bối cảnh hỗn loạn này kéo theo nhiều số phận bi kịch, kể cả gia đình vua Lê chúa Trịnh cũng không thể thoát khỏi. Chúa Trịnh thì đã đề cập đến rồi, nên nay mạn phép xin nói về gia đình vua Lê Chiêu Thống, cụ thể là Mẫn Thái hậu mẹ ông. Người phụ nữ này, suy cho cùng cũng chỉ là nạn nhân của số phận.

Trước kia, Thái tử Duy Vĩ được lòng chúa Trịnh Doanh nên đính hôn với Tiên Dung Quận chúa, đáng tiếc chưa làm lễ thành hôn thì Quận chúa đã tạ thế. Sau khi khâm liệm, truy phong làm Hoàng Thái tử phi. Vậy nên Nguyễn thị dù là vợ thứ nhưng vẫn đường đường chính chính ngồi lên ghế Thái hậu.

Tình hình trong nước bấy giờ rối ren loạn lạc, các thế lực nổi lên khiến người dân và triều đình nơm nớp lo sợ. Tháng 11 năm 1787, quân Tây Sơn do Vũ Văn Nhậm chỉ huy tấn công vào Bắc Hà. Lê Chiêu Thống sai Nguyễn Hữu Chỉnh đem quân chống cự, nhưng trong trận đánh lớn trên sông Thanh Quyết, Chỉnh bị Văn Nhậm đánh tan. Hữu Chỉnh và Hữu Du chỉ kịp đem vài trăm tàn quân thất thểu chạy về Thăng Long, trông thê thảm đến cực độ.

Tháng 12 năm đó, Văn Nhậm kéo quân tới Thăng Long, Lê Chiêu Thống lòng đương loạn nên nghe lời Hữu Chỉnh, bỏ Thăng Long chạy đi Kinh Bắc lánh nạn. Sáng hôm sau, nhà vua sai hoàng đệ Duy Trù hộ tống Mẫn Thái hậu, Hoàng phi Nguyễn Thị Kim, Nguyên tử và cung tần đi trước. Lúc này, thị vệ và các bầy tôi tản mát bỏ trốn hết, không ai đoái hoài đến mệnh lệnh của vua cả. Năm Chiêu Thống thứ 2 (1788), tháng 7, Thái hậu vừa đến đất Cao Bằng đã bị các phiên tù đem quân đi phòng thủ, chẹn đánh, tỏ ý không bằng lòng đón tiếp. Thái hậu kinh sợ quá, tỏ ý muốn nhà Thanh sang cứu viện, dẹp mọi tảng đá chắn đường sự nghiệp của con trai.

Lưỡng Quảng Tổng đốc Tôn Sĩ Nghị và Quảng Tây Tuần phủ Tôn Vĩnh Thanh hội hợp ở Nam Ninh. Mẫn Thái hậu đưa Nguyên tử đến yết kiến ở trong sân, quăng quốc thể đi mà quỳ xuống gào khóc xin cứu viện. Bọn Sĩ Nghị sau khi tấu lên Càn Long liền nhận được tờ chiếu, bèn mưu tính đục nước béo cò làm một chuyến to: điều động quân lính bốn tỉnh Quảng Đông, Quảng Tây, Vân Nam và Quý Châu, ấn định nhật kỳ kéo sang cứu viện. Trước hết tung ra vài trăm tờ hịch để tuyên bố cho gần xa đều biết; lại sai Lê Quýnh và Nguyễn Quốc Đống đem tờ trát bí mật, đi đường tắt, về tâu với Lê Chiêu Thống.

Tháng 11 năm 1788, Mẫn Thái hậu về lại Đại Việt, chứng kiến sự tàn bạo, hẹp hòi, khắc nghiệt, xử lý theo cảm tính của Chiêu Thống. Trong tôn thất có người phụ nữ lấy tướng giặc, đang có mang, liền bị nhà vua sai lính mổ bụng MOI THAI NHI rồi phanh bụng đến chết. Lại đem áp dụng một trong ngũ đại hình lên người ba vị hoàng thúc, sai lính thi hành “nguyệt hình” – tức là chặt chân, rồi đem quăng ra chợ cung (chợ ở trong cung). Hành động bạo quân của Chiêu Thống khiến người người sợ hãi, nghi hoặc rằng đây có phải là người họ nên dùng cả mạng sống để tỏ trung hiếu hay chăng? 

Khi về đến Thăng Long, Mẫn Thái hậu nghe biết những việc làm ngang ngược của nhà vua, chỉ thưởng hay phạt theo một chiều bằng tình cảm riêng mình yêu hay ghét, bà liền nổi giận nói: “Trải bao cay đắng, ta mới cầu xin được quân cứu viện sang đây, nước nhà phỏng chừng chịu được bao phen phá hoại bằng cách đền ơn báo oán thế này! Thôi diệt vong đến nơi rồi!” Rồi bà gào khóc, không chịu vào cung. Có lẽ bà cảm nhận được vận nước thực sắp đến ngày tàn, cho dù có cố chấp đến mấy, dùng mọi biện pháp đi chăng nữa cũng không thể cứu vãn được. Bầy tôi theo hầu là Nguyễn Huy Túc, phải khuyên giải mãi, Mẫn Thái hậu mới thôi.

Đến khi nhà Thanh thất thủ ở Đại Việt, Tôn Sĩ Nghị rút chạy, Lê Chiêu Thống cũng cùng đi theo. Nhà vua sai bọn Hoàng Ích Hiểu về nội điện, hộ vệ Mẫn Thái hậu và Nguyên tử vượt qua sông. Hoàng đệ Lê Duy Chi hộ vệ Hoàng phi Nguyễn Thị Kim và cung tần đến bến sông thì cầu gãy, không qua sông được, đành phải hướng về phía tây mà chạy trốn. Tháng 11, mùa đông, năm Kỷ Mùi (1799), Thái hậu cũng vì lo buồn, uất ức mà mất nơi xứ người, cũng như Lê Chiêu Thống đặt tên là Mẫn đế, thì nay tạm gọi là Mẫn Thái hậu.

Bạn đang xem: Mẫn Thái hậu - Vị thái hậu vong quốc chết nơi xứ người 

Mẫn Thái Hậu
Mẫn Thái Hậu

Lẽ hưng suy ở đời, nào đâu thể do một người quyết định? Mẫn Thái hậu, có chăng là người cố chấp đến mù quáng mà thôi. Biết tìm cách để dẹp bỏ thế lực chống đối, nhưng lại quên mất quốc thể mà luồn cúi, nhờ vả Bắc quốc, ấy là điểm đáng chê trách vậy. Lại nói Mẫn Thái hậu tuy là mẹ nhưng lại không thể dạy dỗ được con, để con làm ra nhiều điều tàn bạo trái luân thường. Thái hậu một nước, lại phải chạy trốn xuôi ngược khắp nơi, chịu bao hổ thẹn, trằn trọc trong suy nghĩ, cuối cùng vong mệnh nơi xứ người. Quả thật là: sơn hà vạn lý, tái bất quy kỳ (núi sông ngàn dặm, không có ngày trở về). 

Chuyện Hậu Cung

0 ( 0 bình chọn )

Khám Phá Lịch Sử

https://khamphalichsu.com
Những quan điểm, góc nhìn về lịch sử qua các bài viết tìm hiểu, nghiên cứu, khám phá lịch sử Việt Nam, lịch sử thế giới, văn hóa Việt Nam, văn hóa thế giới

Bài viết mới

Xem thêm