Một Loạt Các Nốt Ruồi: Điều Gì Bạn Cần Biết?

nốt ruồi

Nốt Ruồi Là Gì?

Nốt ruồi (hay còn được gọi là mụn ruồi) là những đốm nhỏ sậm màu, thường có màu nâu hoặc đen, hình tròn hoặc bầu dục, xuất hiện đơn lẻ hoặc theo từng nhóm trên da. Chúng có thể xuất hiện ở bất kỳ vị trí nào trên cơ thể như lòng bàn tay, lòng bàn chân, da đầu, móng tay, mắt hoặc cả bộ phận sinh dục. Nốt ruồi có thể tồn tại tới 50 năm. Phần lớn nốt ruồi hình thành trong khoảng 25-30 năm đầu đời và thường không gây nguy hiểm trừ khi có sự thay đổi bất thường.

nốt ruồi là gì
Nốt ruồi có thể xuất hiện đơn lẻ hoặc theo từng cụm nhiều nốt liền kề nhau

Cơ Chế Hình Thành Của Nốt Ruồi

Trong 3 lớp cấu trúc da (biểu bì, trung bì và hạ bì), nốt ruồi thường hình thành ở phần dưới của lớp biểu bì. Nốt ruồi được hình thành khi các tế bào hắc tố, tạo ra melanin – màu sắc da và tóc – phát triển và phân bố không đồng đều trên da.

Nguyên Nhân Gây Ra Nốt Ruồi

Nguyên nhân nốt ruồi xuất phát từ các tế bào hắc tố tập trung thành cụm thay vì lan rộng trên da. Nốt ruồi có thể sậm màu hơn khi tiếp xúc nhiều với ánh nắng mặt trời, trong tuổi dậy thì hoặc trong lúc mẹ mang thai do thay đổi nội tiết tố. Ngoài ra, việc không biết cách bảo vệ da khỏi tác động của tia UV mặt trời cũng có thể làm xuất hiện thêm nốt ruồi.

Xem thêm  Mơ Thấy Đánh Nhau: Giải Mã Những Dấu Hiệu May Mắn

Các Loại Nốt Ruồi

Có 3 loại nốt ruồi thường gặp, bao gồm:

  • Nốt ruồi thông thường: Đây là loại nốt ruồi phổ biến nhất. Chúng thường có kích thước nhỏ, sậm màu và lành tính. Nốt ruồi thông thường thường có viền cạnh rõ nét và đều đặn.

  • Nốt ruồi bẩm sinh: Đây là loại nốt ruồi được phát hiện ngay từ lúc mới sinh. Loại nốt ruồi này có nguy cơ tiến triển thành u ác tính cao hơn so với những nốt ruồi xuất hiện sau sinh. Nếu đường kính nốt ruồi lớn hơn 8mm, nguy cơ ung thư càng tăng cao.

  • Nốt ruồi loạn sản: Đây là loại nốt ruồi thường lớn hơn 5mm với đường viền mờ, hình dạng bất thường và màu sắc không đồng đều. Loại nốt ruồi này thường có tính di truyền và nguy cơ gặp khối u ác tính hoặc ung thư da cũng cao.

nốt ruồi loạn sản
Trong các loại nốt ruồi, nốt ruồi loạn sản là loại có nguy cơ hình thành u ác tính

Dấu Hiệu Nhận Biết Nốt Ruồi

Nốt ruồi lành tính và ác tính có những đặc điểm khác biệt. Dưới đây là một số dấu hiệu nhận biết:

1. Nốt Ruồi Lành Tính

Đặc điểm quen thuộc nhất của nốt ruồi lành tính là những đốm nhỏ màu nâu. Ngoài ra, còn có các đặc điểm sau:

  • Màu sắc và kết cấu: Có thể có màu nâu, đen, xanh, đỏ hoặc hồng. Màu sắc đồng nhất. Bề mặt nhẵn, phẳng hoặc hơi gồ lên.
  • Hình dạng: Phần lớn có hình tròn hoặc hình bầu dục, và bờ viền rõ nét.
  • Kích thước: Thường có đường kính nhỏ hơn 6mm. Riêng nốt ruồi bẩm sinh có thể lớn hơn bình thường như che phủ một phần gương mặt, cơ thể hoặc tay chân.

2. Nốt Ruồi Ác Tính

Nốt ruồi có thể là dấu hiệu của ung thư da với những biểu hiện bất thường về hình dạng (những bờ viền không rõ nét), màu sắc không đều, kích thước tăng nhanh hoặc độ nhô cao nhanh gây loét. Các vị trí đặc biệt cũng có thể làm nốt ruồi hóa ung thư như vùng phơi ra ánh sáng (mặt, cổ, ngực…) hoặc những vùng bị cọ sát nhiều như da đầu (do chải đầu), nếp quần áo.

Xem thêm  Mơ Thấy Xin Xăm

Vị trí phổ biến của khối u ở nam giới là trên ngực và lưng, còn ở nữ giới là cổ. Đặc biệt, u Melanoma ác tính là một trong những loại ung thư thường xảy ra ở phụ nữ trẻ tuổi.

Một số dấu hiệu nhận biết nốt ruồi ác tính bao gồm:

  • Thời điểm xuất hiện: Nốt ruồi xuất hiện lần đầu sau 25 tuổi.
  • Hình dạng không đối xứng, 2 nửa của nốt ruồi không giống nhau/ không khớp với nhau.
  • Đường viền không đều; đường viền có khía hoặc hình răng cưa như vỏ sò.
  • Màu sắc của nốt ruồi thay đổi hoặc có nhiều màu hoặc màu không đều nhau.
  • Đường kính nốt ruồi lớn, khoảng từ 6mm trở lên.
  • Nhận thấy có sự thay đổi về kích thước, màu sắc, hình dáng, độ nhô cao.
  • Nốt ruồi có thêm những triệu chứng như ngứa, đau rát, chảy máu, chảy dịch, bong tróc, đóng vảy hoặc mềm đi.
  • Nốt ruồi có lông bị rụng hết lông.

Ngoài ra, cần phân biệt nốt ruồi không phải là các đốm nâu xung quanh mắt, má hay mũi (thường được gọi là nốt ruồi thịt), và tàn nhang. “Nốt ruồi thịt” không có nguy cơ tiến triển thành ung thư da và có thể điều trị nếu bạn cảm thấy bị ảnh hưởng về mặt thẩm mỹ. Tàn nhang là những đốm nhỏ màu nâu thường xuất hiện trên mặt, cổ, ngực và cánh tay, không đe dọa tới sức khỏe.

nốt ruồi lành tính
Nốt ruồi lành tính thường đều màu, rõ đường viền và đối xứng 2 bên

Biến Chứng Của Nốt Ruồi

Nốt ruồi thường không gây ra nhiều biến chứng. Nguy cơ tiềm ẩn lớn nhất của nốt ruồi là ung thư da.

Thực chất, nốt ruồi không phải là biểu hiện của ung thư da mà các tế bào nốt ruồi loạn sản có thể đột biến thành tế bào hắc tố trong những điều kiện nhất định.

Những người có nhiều nốt ruồi, đặc biệt là nốt ruồi loạn sản, có nguy cơ cao hơn gặp các bệnh liên quan tới da, đặc biệt là ung thư da. Nguy cơ này càng tăng nếu kết hợp với các yếu tố gây nguy cơ khác như có tiền sử gia đình mắc ung thư da, thường xuyên tiếp xúc lâu với ánh mặt trời hoặc có làn da trắng.

Xem thêm  Cách Tính Trùng Tang

Ngoài ra, nếu nốt ruồi nằm ở vị trí dễ bị tổn thương như bị va chạm, trầy xước, cần chú ý để tránh nốt ruồi bị chảy máu để hạn chế nguy cơ nhiễm trùng. Nốt ruồi nhiễm trùng có thể gây đau nhức, chảy máu, chảy dịch hoặc gây sốt.

Chẩn Đoán Nốt Ruồi

Bác sĩ có thể chẩn đoán nốt ruồi bằng cách quan sát trực tiếp hoặc kiểm tra da. Khi khám da liễu, bạn sẽ được kiểm tra toàn bộ cơ thể.

Theo Viện Y tế và Chăm sóc Quốc gia Anh Quốc (NICE), có 7 điểm đánh giá tình trạng nốt ruồi sau:

  • Nốt ruồi có gây đau, ngứa hoặc có cảm giác lạ không?
  • Nốt ruồi có đều màu không?
  • Nốt ruồi có hình dạng bất thường không?
  • Kích thước của nốt ruồi có thay đổi không?
  • Đường kính nốt ruồi có lớn hơn 7mm không?
  • Nốt ruồi có bị chảy dịch không?
  • Nốt ruồi có đang sưng đỏ, viêm tấy không?

Nếu nốt ruồi chỉ có những biến đổi nhẹ, bạn sẽ cần theo dõi trong vài tuần sau khi được chụp ảnh lâm sàng và đo kích thước nốt ruồi. Nếu nghi ngờ đó là nốt ruồi có nguy cơ cao ung thư, bác sĩ sẽ tiến hành sinh thiết ngay lập tức. Nếu kết quả xét nghiệm nghi ngờ u hắc tố, bạn sẽ cần thực hiện thêm một số xét nghiệm khác để xác định liệu tình trạng ung thư đã di căn hay chưa.

Tự kiểm tra da toàn thân ít nhất 3-4 tháng một lần cũng là một cách phòng ngừa quan trọng. Nếu phát hiện bất kỳ nốt ruồi nào mới hoặc có sự thay đổi, nên đi kiểm tra ngay.

soi da chẩn đoán nốt ruồi
Soi da là phương pháp giúp bác sĩ kiểm tra cụ thể hơn về loại nốt ruồi bạn gặp phải

Tẩy Nốt Ruồi Bằng Cách Nào?

Hầu hết nốt ruồi không cần điều trị. Tuy nhiên, nếu bạn không tự tin, có thể sử dụng kem che khuyết điểm để “che giấu” tạm thời. Đối với những nốt ruồi gây nghi ngờ hoặc muốn loại bỏ triệt để, bạn có thể tìm đến việc tẩy nốt ruồi.

  • Tẩy nốt ruồi: Thường được thực hiện trong thời gian ngắn và bạn có thể điều trị ngoại trú. Bác sĩ sẽ gây tê cục bộ khu vực xung quanh nốt ruồi, sau đó sử dụng dụng cụ y khoa để “lấy” nốt ruồi ra. Tẩy nốt ruồi có thể để lại sẹo nhỏ, đối với người có da nhạy cảm có thể gây sẹo lồi hoặc thay đổi sắc tố da ở vết cắt.

  • Cắt bỏ: Kỹ thuật cắt bỏ sẽ phụ thuộc vào kích thước và mức độ phát triển của nốt ruồi xuống bề mặt da hoặc lan sang các bộ phận khác của cơ thể. Nếu tình trạng ung thư đã di căn vào máu hoặc hệ bạch huyết và hình thành các khối u ở khu vực khác, bệnh nhân sẽ cần các điều trị chuyên sâu khác. Sau khi tẩy nốt ruồi, bạn cần giữ vệ sinh vết thương và dùng thuốc giảm đau nếu cần, cũng nên tái khám sớm nếu vết thương sưng đỏ, đau, tiết dịch hoặc có mùi hôi.

  • Tẩy nốt ruồi tại nhà: Đừng bao giờ tự tẩy nốt ruồi tại nhà. Việc tự cạo hay cắt bỏ nốt ruồi có nguy cơ gây hại cao, không chỉ làm tăng khả năng bị sẹo mà còn khiến da dễ bị nhiễm trùng. Đặc biệt, nốt ruồi ác tính còn có thể lây lan sang vùng da xung quanh.

Xem thêm  Thần Chú Thập Nhất Diện: Ý Nghĩa Đáng Chú Ý

Phòng Ngừa Nốt Ruồi

Số lượng nốt ruồi được quyết định bởi gen di truyền, do đó không có cách nào ngăn ngừa xuất hiện nốt ruồi. Tuy nhiên, bạn vẫn có thể hạn chế sậm màu của nốt ruồi và việc xuất hiện nốt ruồi mới bằng cách bảo vệ da khỏi ánh nắng mặt trời, đặc biệt là trong thời kỳ niên thiếu.

  • Tránh ra ngoài lúc trời nắng gắt: Hạn chế hoạt động ngoài trời từ 10 giờ sáng đến 2 giờ chiều, kể cả trong thời tiết mát mẻ.
  • Sử dụng kem chống nắng: Sử dụng kem chống nắng có chỉ số SPF ít nhất 30 và thoa lại sau mỗi 2 tiếng.
  • Được bảo vệ: Đội nón rộng vành, kính râm, mặc quần áo dài tay và sử dụng các vật dụng bảo vệ khác để phòng tránh tia UV gây hại cho da.

Các Câu Hỏi Thường Gặp Về Nốt Ruồi

1. Ai Dễ Bị Nốt Ruồi?

Nốt ruồi có tính di truyền, nên nếu trong gia đình có người có nốt ruồi thì khả năng cao bạn cũng sẽ có nốt ruồi. Ngoài ra, những người thường xuyên tiếp xúc với ánh nắng mặt trời cũng có nguy cơ cao xuất hiện nốt ruồi mới.

2. Có Thể Ngăn Ngừa Nốt Ruồi Mới Không?

Có thể ngăn ngừa nốt ruồi mới và hạn chế sậm màu của nốt ruồi nếu bạn biết cách bảo vệ da trước tia UV ánh nắng mặt trời.

3. Có Nên Tẩy Nốt Ruồi Không?

Việc tẩy nốt ruồi phụ thuộc vào mong muốn cá nhân về vẻ đẹp và cũng cần tư vấn từ bác sĩ da liễu nếu nghi ngờ nốt ruồi có nguy cơ hình thành ung thư.

4. Khi Nào Cần Tẩy Nốt Ruồi?

Nếu nốt ruồi ảnh hưởng đến thẩm mỹ hoặc có nguy cơ ác tính, bạn có thể loại bỏ. Tuy nhiên, cần tẩy nốt ruồi ở các cơ sở y tế có bác sĩ chuyên môn, không nên tự ý tẩy tại nhà để tránh nguy cơ nhiễm trùng.

Xem thêm  Mơ Thấy Cá Bị Kẹt Trên Cạn

5. Có Nốt Ruồi Bất Thường Nên Khám Ở Đâu?

Các bệnh viện lớn có chuyên khoa da liễu và phòng khám chuyên nghiệp là nơi bạn có thể thăm khám nếu gặp bất thường ở nốt ruồi.

Theo tiến sĩ bác sĩ Đặng Thị Ngọc Bích, nốt ruồi không gây lo ngại nghiêm trọng tới sức khỏe. Tuy nhiên, bạn đừng xem nhẹ những thay đổi của nốt ruồi và hạn chế các tác nhân làm tổn thương và nhiễm trùng nốt ruồi.

Để đặt lịch khám và điều trị với bác sĩ da liễu thuộc Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, bạn có thể liên hệ tổng đài 0287 102 6789 (TP HCM) hoặc 024 3872 3872 (Hà Nội), đăng ký lịch khám tại trang web Khám Phá Lịch Sử, gửi tin nhắn trên Fanpage Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh hoặc qua Zalo OA của BVĐK Tâm Anh.

Qua bài viết này, bạn đã hiểu thêm về những loại nốt ruồi và dấu hiệu nhận biết. Hãy luôn quan tâm và đi khám bác sĩ da liễu nếu nghi ngờ rằng nốt ruồi có những biểu hiện bất thường.