Tề Gia Trị Quốc Bình Thiên Hạ – Học Hỏi Về Chăm Chỉ, Hạnh Phúc Gia Đình và Tình Bình Đẳng

Tìm hiểu về tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ

Tôi đã nghe qua câu nói này trước đây

Hẳn ai trong chúng ta cũng đã từng nghe câu nói “tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ”. Đây là một câu nói của Khổng Tử trong sách Đại Học. Vậy hôm nay, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về câu nói này nhé.

Sách Đại Học – Tư tưởng của người thông thái

Đại Học là một chương trong sách Lễ Ký, được viết trong khoảng thời gian từ thời Chiến Quốc đến thời Tần Hán. Đây là một trong những quyển sách quan trọng của Nho giáo, mặc dù tác giả của nó vẫn chưa được xác định rõ ràng. Tuy nhiên, nhiều người tin rằng sách này được ghi chép lại từ lời dạy của Khổng Tử, do học trò của ông là Tăng Tử viết.

Bốn bước trên con đường hoàn thiện bản thân

“Tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ” là bốn bước trong tám bước để thực hiện ba nguyên tắc của Nho giáo. Tám bước đó bao gồm:

1. Chăm chỉ nghiên cứu

  • Cách vật: luôn tiếp xúc và nghiên cứu sâu sắc về sự vụ, để hiểu rõ về sự thật và nhận biết được sự đúng sai.
Xem thêm  Linh Vật Cho Tuổi Kỷ Mùi

2. Tìm hiểu bản thân

  • Trí tri: luôn suy nghĩ để hiểu rõ về những gì mình đã nhận thức.

3. Sống chân thật

  • Thành ý: luôn thật thà, không lừa dối người khác và không lừa dối bản thân.

4. Tâm tình chính trực

  • Chính tâm: luôn suy nghĩ và hành động một cách trung thực, chính trực và có kiểm soát bản thân.

Tu thân – Điều chỉnh bản thân

  • Tu thân: luôn tự đánh giá và sửa chữa những thiếu sót của bản thân, không giữ thái độ bảo thủ để nhận biết và hoàn thiện bản thân mình.

Tề gia – Hạnh phúc gia đình

  • Tề gia: tạo ra một gia đình tốt đẹp, có thứ tự, có phong cách sống.

Trị quốc – Tạo đất nước tốt đẹp

  • Trị quốc: lo cho đất nước, cai trị đất nước để có sự công bằng và pháp luật.

Bình thiên hạ – Hòa bình thế giới

  • Bình thiên hạ: tạo ra sự hòa bình trong xã hội, lòng người đồng lòng và thái bình.

Tu thân – Nền móng của tất cả

Trong văn hóa Trung Quốc cổ đại, tu thân được coi là cơ sở của tất cả. Khổng Tử đã viết trong sách Đại Học: “Thời xưa, những vị thánh nhân muốn lan tỏa lòng tốt đến mọi người (bình thiên hạ), trước hết phải có khả năng lãnh đạo tốt đất nước và nhà nước của mình (trị quốc). Để lãnh đạo tốt đất nước của mình, trước hết cần phải tạo ra gia đình và gia tộc tốt đẹp (tề gia). Để tạo ra gia đình và gia tộc tốt đẹp, trước hết cần phải đạt tới tâm tư chính trực (chính tâm) và đoan trang.

“Tự sửa mình” bắt đầu từ chữ “Hiếu”. Chỉ khi có lòng hiếu thảo làm căn cứ, chúng ta mới có thể trung thành. Chúng ta cần yêu quê hương để yêu đất nước, cần tuân thủ hiếu để trung thành. “Tu thân” là mục tiêu của cả tám bước trên, đó là sự trau dồi và hoàn thiện bản thân từng ngày. Chỉ có khi “tu thân” tốt đẹp, chúng ta mới có thể nói đến “tề gia, trị quốc, bình thiên hạ”.

Xem thêm  Chân Mày Phong Thủy: Điều Quan Trọng Cho Vận Mệnh Của Bạn

Con người thường bị tình cảm chi phối, làm cho ý chí lạc hướng và có những thiên vị cá nhân. Do đó, “tu thân” là hành trình sửa chữa chính mình, để lý trí không bị áp đảo bởi tình cảm. Trong sách Đại Học, có viết rằng: “Có hiếu rồi mới thấy được điều ác, có hận rồi mới thấy được điều tốt, điều này là hiếm có trong thế gian”. Điều này thực sự khó có ai làm được. Điều này vừa là phẩm chất đạo đức, vừa là tiêu chuẩn để “tu thân” của một người.

Tề gia – Hạnh phúc gia đình

“Tề gia” có nghĩa là tạo ra một gia đình và gia tộc tốt đẹp. Gia đình là tế bào cơ bản của xã hội, mỗi gia đình đều đóng vai trò quan trọng trong xã hội và quốc gia. Do đó, khi gia đình ổn định (tề gia), chúng ta mới có thể “trị quốc, bình thiên hạ”. Trong tiếng Trung, từ Gia (家) trong “Gia Đình” (家庭), cũng là từ Gia (家) trong “Quốc Gia” (国家), từ đó ta thấy mối liên kết giữa “tề gia” và “trị quốc, bình thiên hạ”.

Trị quốc – Tạo đất nước tốt đẹp

“Trị quốc, bình thiên hạ” có nghĩa là cai trị đất nước để đạt được sự thái bình cho mọi người. Trong quá trình cải cách một quốc gia, đạo đức cá nhân có mối quan hệ mật thiết với “trị quốc”. Người lãnh đạo phải là tấm gương đạo đức. Chỉ khi có đạo đức mới có thể chiếm được lòng tin của người dân, và chỉ khi có lòng tin của người dân mới có thể có sự thịnh vượng và tài sản, từ đó mới có thể dùng để mang lại lợi ích cho mọi người.

Xem thêm  Khám Phá Lịch Sử: Hướng Bếp Tuổi Bính Dần

Lịch sử đã chứng kiến nhiều tấm gương về việc trị quốc: Vua Nghêu, Vua Thuấn đã sử dụng lòng nhân ái để cai trị thiên hạ, và nhân dân đã bước theo con đường này; Vua Kiệt, Vua Trụ đã sử dụng bạo lực để quản lý thiên hạ, và nhân dân đã nổi dậy chống lại. Vì vậy, người tốt phải yêu cầu bản thân trước tiên làm điều thiện, sau đó mới yêu cầu người khác làm điều tốt. Nếu chúng ta che giấu những hành vi không đúng đắn theo đạo đức, mà lại giáo dục người khác tuân theo đạo đức, từ trước đến nay chưa có ai làm được điều đó.

Tu thân – Nền móng của mọi nguyên tắc

“Tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ” đều có logic của riêng mình. “Tề gia, trị quốc, bình thiên hạ” phải dựa trên “tu thân”. Chỉ khi có “tu thân” tốt đẹp, chúng ta mới có thể là gương mẫu cho gia đình, dạy dỗ người trong nhà để họ nghe theo, tức là “tề gia”. Gia đình là đơn vị nhỏ mà “tề gia” thành công thì mới hy vọng trong việc “trị quốc, bình thiên hạ” với chính sách công bằng và đạo đức nhân nghĩa. Vì vậy, tu thân của mỗi cá nhân liên quan đến một gia đình, một quốc gia và cả hòa bình thế giới.