Nhân vật lịch sử

Thượng Dương thái hậu - Đóa phù dung sớm nở tối tàn

Thượng Dương thái hậu không được sử sách chép tên, hậu nhân cũng không ai biết được bà quê quán ở đâu, phụ mẫu là ai. Cuộc đời bà tựa như phiến phù vân, nhẹ nhàng phiêu tán không còn vết tích gì để lại.
02/07/2021 01h:20 1.07K
Thượng Dương thái hậu - Đóa phù dung sớm nở tối tàn
Thượng Dương thái hậu - Đóa phù dung sớm nở tối tàn

Một đời trôi qua tựa như cái chớp mắt, chưa kịp hay thì đã quá buổi xế chiều. Nhân sinh vốn như một vở kịch với muôn vàn kiếp số: có kẻ khóc, có người cười, có người lại ôm hận mà nhắm mắt xuôi tay. Giữa chốn kinh thành phồn hoa tấp nập, đã chẳng thể đong đếm được ai khóc ai cười, huống chi là trong bốn bức tường cung cấm! Đằng sau lớp sơn son thếp vàng lộng lẫy xa hoa, là rất nhiều số phận phải ôm oán hờn mà chết…

Thăng Long thành thời Lý phồn hoa tấp nập là thế, Tử Cấm Thành xa hoa lộng lẫy là thế, vậy mà lại chẳng thể dung chứa người phụ nữ không màng danh vọng là Thượng Dương thái hậu Dương thị.

Bạn đang xem: Thượng Dương thái hậu - Đóa phù dung sớm nở tối tàn

Thượng Dương thái hậu
Thượng Dương thái hậu. Ảnh minh họa

Dương thị không được sử sách chép tên, hậu nhân cũng không ai biết được bà quê quán ở đâu, phụ mẫu là ai. Cuộc đời bà tựa như phiến phù vân, nhẹ nhàng phiêu tán không còn vết tích gì để lại. Chỉ có vài dòng sơ sài ghi chép rằng bà là vợ chính thất của Thánh Tông, chăm sóc các hoàng tử và công chúa khi còn ấu thơ. Các hoàng tử và công chúa được bà dạy dỗ đều thành nhân, đặc biệt phải kể đến Nhân Tông khi còn làm Thái tử và công chúa Lý Ngọc Kiều, tức thiền sư Diệu Nhân sau này.

Nhân Tông lên ngôi khi còn quá nhỏ. Bậc ấu chúa lúc đó nhờ vào sự nâng đỡ của Thái úy Lý Thường Kiệt và mẹ ruột là Nguyên phi Ỷ Lan mới có thể ngồi vững trên ngai vàng. Nhưng ấu chúa làm sao có thể ngăn được triều đình chia bè kết phái. Triều đình lúc đó chia làm hai phe đối lập, một bên ủng hộ Hoàng đích mẫu Dương thị, một bên là Hoàng sinh mẫu Ỷ Lan. 

Phái ủng hộ Thượng Dương thái hậu đứng đầu là Thái sư Lý Đạo Thành. Ông cho rằng theo Lễ thì Dương Thái hậu mới có thể làm Thái hậu, còn Ỷ Lan dù là mẹ ruột của vua cũng chỉ có thể làm Hoàng Thái phi mà thôi. Chính tư tưởng tuân theo Lễ của Lý Đạo Thành đã làm Ỷ Lan tức giận.

Phái ủng hộ Ỷ Lan đứng đầu là Thái úy Lý Thường Kiệt. Phái này chiếm đa phần, bởi lẽ ai cũng biết: Lý Thường Kiệt nắm trong tay binh quyền, hơn nữa Ỷ Lan lại từng buông rèm nhiếp chính, khác chi Lã hậu, Võ hậu khi trước. Phàm kẻ đã nếm được mùi vị của quyền lực, lại có thể cam lòng buông bỏ mà dâng cho người khác sao? Hơn nữa Nhân Tông lại là máu mủ do Ỷ Lan rứt ruột mà sinh ra, một giọt máu đào hơn ao nước lã. Phần thắng thuộc về ai chẳng phải đã rất rõ ràng rồi sao?

Và người ra quyết định cuối cùng, chấm dứt sự đấu đá ngầm giữa hai phe không ai khác chính là Nhân Tông ngồi ngự trên án rồng. Chua chát thay, Nhân Tông lại không thể trái ý người mẹ đã sinh ra mình. Ông nghĩ đến mẹ ruột mình đã từng nói rằng: “Mẹ già khó nhọc mới có ngày nay, mà bây giờ phú quý cho người khác hưởng, thế thì để mẹ già vào đâu”, sau đó chỉ có thể xem như không hay biết gì, nhìn mẹ ruột sai người giam lỏng Dương Thái hậu và 73 cung nữ vào cung Thượng Dương, được vài ngày thì bức tử rồi táng trong lăng cùng Thánh Tông. 

Ơn sinh thành ngang bằng ơn dưỡng dục, tiếc thay Nhân Tông lúc đó còn chưa đủ trưởng thành để có thể đứng ra bảo vệ cho Dương thị. Hơn hết, dẫu cho Dương Thái hậu có khiến Ỷ Lan không vừa lòng đẹp ý, thì bà cùng hơn bảy mươi cung nữ kia cũng chưa phải tội đến mức kết thúc sinh mệnh một cách đầy oan ức đến vậy. Liệu rằng cái chết có luôn là dấu chấm hết cho cuộc đời những người phụ nữ thất bại trong cuộc chiến tranh giành quyền lực?

Sau cái chết của Dương Thái hậu, Ỷ Lan thuận lợi lên ngôi Thái hậu, nắm giữ quyền hành. Nghe bảo vì cái chết của gần tám mươi người mà Thái hậu hay đi lễ chùa, tụng kinh lễ Phật. Nhưng có lẽ Thái hậu cũng biết được rằng nếu tâm vốn có ma, thì Phật không thể hiện hình. Tay đã nhuốm máu tanh, há có thể nhờ vài bài kinh kệ mà trở nên sạch sẽ!

Cả đời Thượng Dương thái hậu dưới gối không có được người con nào. Bà gửi gắm hết hy vọng, tình mẹ cùng tâm huyết cả đời cho những người con khác của chồng. Dẫu ngồi ngôi cao, nhưng bà chưa bao giờ nhúng tay vào chính sự, thậm chí việc chồng có ân ái với bao nhiêu người, bà cũng chưa bao giờ lên tiếng. Cuộc đời bà trôi qua thầm lặng như thế, và chết bởi chính cái ngai cao mà bà đang ngồi. 

Lý Đạo Thành bị giáng chức vài năm rồi được hồi kinh phục chức cũ, vẫn được khoác lên hồng bào thêu tiên hạc mà cầm hốt ngọc vào triều, nhưng tính mạng của Dương Thái hậu cùng hơn bảy mươi cung nữ khác thì sao? Họ có thể sống lại được chăng? Tính mệnh hoá ra lại nhỏ bé tựa như con sâu cái kiến, chỉ cần có quyền lực là nắm luôn cả quyền sinh sát trong tay. Dẫu sử xanh chỉ trích, hậu nhân thì khẽ lắc đầu cảm thán, nhưng liệu ai hay được Dương Thái hậu lúc đó đã nghĩ gì, đã cảm thấy như thế nào khi đứa trẻ từng được bà đích thân chăm sóc lại chỉ có thể lặng nhìn mình bị bức tử? 

Suy cho cùng thì lễ giáo, phép tắc cũng chỉ là cái gông xiềng để ước thúc con người mà thôi. Nhân tâm mới là thứ thực khiến người ta lạnh lòng.

Chuyện Hậu Cung

5 ( 1 bình chọn )

Khám Phá Lịch Sử

https://khamphalichsu.com
Những quan điểm, góc nhìn về lịch sử qua các bài viết tìm hiểu, nghiên cứu, khám phá lịch sử Việt Nam, lịch sử thế giới, văn hóa Việt Nam, văn hóa thế giới

Bài viết mới

Xem thêm