Nhân vật lịch sử

Vợ vua lê lợi - Phạm Thị Ngọc Trần gieo mình vì đại nghĩa

Phạm Thị Ngọc Trần trong những năm tháng ít ỏi ấy, thực đã trọn đạo làm vợ, làm thần tử và làm mẹ. Phận nữ nhi theo chồng chinh chiến, chứng kiến và trải qua binh đao loạn lạc, trở thành một nội tướng đắc lực, nhiều lần giải nguy cho nghĩa quân, ấy chẳng phải chuyện ai cũng đủ bản lĩnh làm được.
02/06/2021 09h:43 766
Vợ vua lê lợi - Phạm Thị Ngọc Trần gieo mình vì đại nghĩa
Vợ vua lê lợi - Phạm Thị Ngọc Trần gieo mình vì đại nghĩa

Cuộc chiến chống giặc Minh xâm lược giành lại bờ cõi non sông của nghĩa quân Lam Sơn được xem là thắng lợi vang dội nhất suốt chiều dài lịch sử phong kiến; cũng là cuộc chiến chứng kiến biết bao hy sinh của hàng vạn binh sĩ, tướng lĩnh Đại Việt ta. Nhưng đằng sau cuộc khởi nghĩa ấy còn thấp thoáng bóng hình một nữ nhân nhỏ bé cùng câu chuyện nhuốm màu huyền tích khiến bao đời cảm thán – Phạm Thị Ngọc Trần, người vợ đồng cam cộng khổ với vua Lê Lợi từ buổi đầu đầy gian khó.

Bạn đang xem: Vợ vua lê lợi - Phạm Thị Ngọc Trần gieo mình vì đại nghĩa

Ngôi đền thờ bà Ngọc Trần, vợ ba vua Lê Lợi tại làng Quần Lai, xã Thọ Diên,Thọ Xuân, Thanh Hóa mới được người dân dựng lại năm 2008
Ngôi đền thờ bà Ngọc Trần, vợ ba vua Lê Lợi tại làng Quần Lai, xã Thọ Diên,Thọ Xuân, Thanh Hóa mới được người dân dựng lại năm 2008. (Ảnh VtcNews)

Năm 1418, Lê Lợi tự xưng là Bình Định Vương, cùng những hào kiệt đồng chí hướng chnh thức phất cờ khởi nghĩa. Giai đoạn đầu, hoạt động của nghĩa quân chủ yếu diễn ra ở vùng núi rừng Thanh Hóa, thế ta còn yếu lại thiếu thốn đủ bề, có lúc tưởng chừng không thể trụ nổi mà tan rã.

Trong hoàn cảnh ấy, ở hậu phương, bà Ngọc Trần với sự tháo vát, khéo vun vén đã góp công lớn trong việc củng cố quân lương, giúp nghĩa quân ngoài chiến trường thêm vững lòng tin, bền ý chí đánh giặc. Để có lương thực cung cấp cho tướng sĩ, bà vận động nhân dân trong vùng tăng gia sản xuất; nghĩa quân Lam Sơn bị địch vây hãm ở núi Linh Sơn, Phạm thị đã cùng Nguyễn Nhữ Lãm vượt vòng vây về Đa Mỹ huy động thuyền chài chở gạo muối tiếp tế cho nghĩa quân.

Thượng thiên chiêu hiền đãi sĩ, giáng hạ đại ân. Năm thứ sáu của cuộc khởi nghĩa, bà hạ sinh một người con trai, đặt tên là Lê Nguyên Long. Người mẹ hạnh phúc chứng kiến cốt nhục của mình khỏe mạnh chào đời giữa những gian nan, thiếu thốn, nhưng cũng lo lắng cho an nguy, cho tương lai của đứa trẻ giữa buổi loạn lạc không biết ngày mai.

Khởi nghĩa nếu như bất thành, kết cục tang thương là khó tránh. Còn khi chiến thắng, nước nhà sạch bóng quân Minh, Lê Lợi xưng đế trời Nam, liệu đứa trẻ lúc ấy có trụ vững trước những minh tranh ám đấu chốn cung đình? Dù là kết cục nào đi chăng nữa, đều không phải là điều Ngọc Trần mong muốn.

Năm Ất Tỵ (1425), Lê Lợi vây đánh thành Nghệ An, đánh đến Triều Khẩu ở Hưng Nguyên, lúc nghĩa quân chuẩn bị vượt sông, trời đang nắng bỗng nổi giông tố mù mịt, sông nổi sóng ba đào, quân lính, ngựa voi không tài nào qua được. Lê Lợi cho gọi thổ dân đến hỏi, người đó thưa: “Sông này thờ thần Gián Hộ, cứ 3 năm lại phải hiến một người con gái, mấy năm nay loạn lạc, dân tình bỏ đi nơi khác nên việc cúng tế bỏ trễ”. Có người khuyên vua nên bắt một người con gái hiến cho thần.

Gian thờ bà Trần Thị Ngọc Trần
Gian thờ bà Trần Thị Ngọc Trần (Ảnh VtcNews)

Lê Lợi nói: “Ta dựng cờ khởi nghĩa vì dân, nhiều năm nay bá tính bị giặc Minh giết người, cướp của gây bao tai ương, tang tóc, há ta lại bắt thêm một người dân vô tội nữa chết sao?”. Nói rồi cho hạ trại đóng quân đợi tìm kế khác. Đêm ấy, ông trằn trọc không ngủ được, gần sáng thì nằm mộng thấy một vị thần đến bảo rằng: “Tướng quân cho tôi một người thiếp, tôi sẽ xin phù hộ tướng quân dẹp được giặc, làm nên nghiệp đế”. 

Hôm sau, ông cho gọi mấy người thiếp đến hỏi hỏi liệu có ai tình nguyện xả thân, và rằng sau này khi dẹp yên được bờ cõi, con người ấy sẽ được chọn để kế thừa đại thống. Các bà phi không ai nói gì, duy có bà Phạm Thị Ngọc Trần khảng khái quỳ thưa:

Nếu Minh Công giữ lời hứa thì thiếp xin nguyện xả thân vì nước, sau này làm nên nghiệp lớn chớ phụ con thiếp”.

Cảm phục sự quyết đoán, gan dạ cùng tấm lòng xả thân vì nghĩa, cũng thập phần xót thương cho người phụ nữ đã theo hầu từ thuở hàn vi, Lê Lợi sai các quan lấy bút ghi vào vạt áo để sau này khi đã nên nghiệp lớn sẽ không quên lời từng hứa với bà. Ngày bà gieo mình hiến tế, Lê Nguyên Long mới tròn ba tuổi. 

Cái chết của bà là hồi trống xung trận để nghĩa quân Lam Sơn tiến ra Bắc, quét sạch quân Minh khỏi bờ cõi. Sau này, khi lên ngôi (tức vua Lê Thái Tổ), Lê Lợi sai Lê Cố đem bài vị Phạm thị từ Nghệ An về thờ phụng ở Lam Sơn. Vua cũng giữ lời hứa khi xưa, lập con trai bà là Lê Nguyên Long làm Hoàng Thái tử, gửi gắm giang sơn. Năm 1433, Thái Tổ Hoàng đế băng hà, Nguyên Long lên kế vị (tức Lê Thái Tông). Tân đế đã truy tôn sinh mẫu Phạm thị làm Cung Từ Quang Mục Hoàng thái hậu, thờ phụng ở Thái Miếu. 

Phạm Thị Ngọc Trần trong những năm tháng ít ỏi ấy, thực đã trọn đạo làm vợ, làm thần tử và làm mẹ. Phận nữ nhi theo chồng chinh chiến, chứng kiến và trải qua binh đao loạn lạc, trở thành một nội tướng đắc lực, nhiều lần giải nguy cho nghĩa quân, ấy chẳng phải chuyện ai cũng đủ bản lĩnh làm được.

Thân là người mẹ, bà vì con mà suy tính lâu dài, ngay tới tính mạng bản thân cũng không màng. Cả đời vì chồng, vì con chưa một ngày hưởng phước; tới khi nghiệp lớn đã thành, non sông tan rồi lại hợp, một thời đại mới mở ra như mặt trời ló rạng sau mây mù lại chẳng thể thấy ngày đoàn viên, thực xót xa khôn xiết. Có chăng, trở thành một vị thần tồn tại giữa cõi u minh để phù hộ cho vạn dặm non sông này là ước muốn của bà. 

Chuyện Hậu Cung

5 ( 1 bình chọn )

Khám Phá Lịch Sử

https://khamphalichsu.com
Những quan điểm, góc nhìn về lịch sử qua các bài viết tìm hiểu, nghiên cứu, khám phá lịch sử Việt Nam, lịch sử thế giới, văn hóa Việt Nam, văn hóa thế giới

Bài viết mới

Xem thêm