Lễ mở cửa mả (hay lễ Tam Chiêu, tạ mộ 3 ngày) là nghi thức tín ngưỡng quan trọng diễn ra sau tang lễ nhằm giúp vong linh nhận biết nơi an nghỉ. Việc đọc đúng văn khấn mở cửa mả kết hợp sắm lễ vật chuẩn xác sẽ giúp vẫy gọi hương hồn người khuất tỉnh thức, không bị vất vưởng và biết đường về nhà nhận hương hỏa gia quyến.
Lễ mở cửa mả (hay lễ Tam Chiêu, tạ mộ 3 ngày) là nghi thức tín ngưỡng quan trọng diễn ra sau tang lễ nhằm giúp vong linh nhận biết nơi an nghỉ. Việc đọc đúng văn khấn mở cửa mả kết hợp sắm lễ vật chuẩn xác sẽ giúp vẫy gọi hương hồn người khuất tỉnh thức, không bị vất vưởng và biết đường về nhà nhận hương hỏa gia quyến.
Gia đình vừa trải qua biến cố tang sự thường mang nhiều bối rối, đặc biệt là khi chưa rõ mâm lễ vật tạ mộ 3 ngày cần những gì hoặc thiếu bài văn khấn lễ ba ngày chuẩn để đọc tại nơi an nghỉ của người thân. Bài viết dưới đây tổng hợp bài văn khấn mở cửa mả chuẩn tâm linh, kèm theo danh sách lễ vật chi tiết và kịch bản hành lễ từng bước, giúp gia quyến chọn đúng giờ tốt và hoàn tất nghi thức một cách trang nghiêm.
Lễ mở cửa mả (còn gọi là lễ Tam Chiêu hay tạ mộ 3 ngày) là nghi thức tín ngưỡng quan trọng nhằm báo cáo Thổ thần và giúp vong linh người đã khuất nhận biết nơi an nghỉ mới. Để tiến hành nghi lễ này, gia chủ cần chuẩn bị một mâm cúng mặn, thang làm bằng bẹ chuối (nam 7 bậc, nữ 9 bậc), 5 loại đậu tượng trưng cho ngũ hành, một cây mía lau dẫn đường và đọc bài văn khấn thỉnh thần linh. Lễ thường diễn ra vào buổi sáng sớm của ngày thứ ba sau tang lễ, bao gồm các bước đi vòng quanh mộ, rải đậu gieo mầm sự sống và thả chim phóng sinh nhằm hồi hướng công đức.
Ý nghĩa lễ mở cửa mả và thời điểm tính 3 ngày sau tang lễ
Lễ mở cửa mả thường được biết đến với tên gọi lễ Khai Môn hay lễ Tam Chiêu trong dân gian. "Tam" có nghĩa là ba, "Chiêu" mang ý nghĩa vẫy gọi. Nghi thức này bắt nguồn từ quan niệm tâm linh cho rằng linh hồn người mới mất vẫn còn hoang mang, chưa ý thức được việc mình đã rời xa cõi thế. Lễ Tam Chiêu như lời đánh thức, vẫy gọi vong linh thức tỉnh, nhận biết phần mộ của mình để không trở thành cô hồn vấtưởng, đồng thời biết đường về nhà nghe kinh, nhận hương hỏa gia quyến dâng cúng.
Cách tính mốc 3 ngày để làm lễ mở cửa mả có sự khác biệt nhất định tùy theo tập quán. Nghi lễ mở cửa mả thường được tiến hành vào ngày thứ ba kể từ khi nhập quan, đặc biệt phổ biến ở khu vực Nam Bộ. Tuy nhiên, tại một số địa phương khác, mốc thời gian này lại được tính là sau 3 ngày chôn cất người đã khuất nhằm giúp vong linh siêu thoát. Việc lựa chọn mốc tính từ lúc nhập quan hay lúc hạ huyệt phụ thuộc chủ yếu vào truyền thống của từng vùng miền và lời dặn dò của ban hành lễ địa phương.
Trường hợp người mất do tai nạn hoặc chết bất đắc kỳ tử, lễ mở cửa mả nên thực hiện sau 7 ngày kể từ khi nhập trạch (hoặc tính từ lúc an táng theo cách hiểu phổ biến), kết hợp cùng nghi thức đọc văn khấn cúng thất đầu để vong linh có đủ thời gian bình tâm lại trước biến cố đột ngột.
Dù áp dụng theo cách tính nào, cốt lõi của nghi thức vẫn là sự thành tâm của gia quyến. Nghi lễ không chỉ xoa dịu vong linh người khuất mà còn là bước để người ở lại chấp nhận thực tại, gửi gắm hy vọng người thân được bình an nơi thế giới bên kia.
Sắm lễ vật mở cửa mả chuẩn bị đầy đủ tại mộ
Việc sắm sửa lễ vật tạ mộ 3 ngày đòi hỏi sự tỉ mỉ, bởi mỗi vật phẩm đều mang một ý nghĩa biểu tượng riêng biệt nhằm kết nối âm dương và dẫn đường cho vong linh.
| Nhóm lễ vật | Chi tiết vật phẩm | Số lượng | Ý nghĩa tâm linh |
|---|---|---|---|
| Mâm cúng thần linh | Gà trống chẻn luộc nguyên con, mâm xôi, trầu cau, rượu, trà | 1 mâm | Báo cáo và tạ ơn Thổ thần đã cho phép người khuất an nghỉ tại khu đất |
| Vật phẩm định vị mộ | Thẻ tre dán bài vị (cắm 4 góc và giữa mộ) và ống trúc đựng muối, gạo, nước | 5 thẻ tre, 3 ống trúc | Đánh dấu ranh giới phần mộ và cung cấp lương thực thiết yếu cho vong linh |
| Vật phẩm dẫn đường | Thang bẹ chuối (chẻ từ bẹ chuối tươi) và cây mía lau còn nguyên ngọn | Nam 7 bậc, nữ 9 bậc; 1 cây mía | Giúp vong linh có chỗ nương tựa, vịn bước lên khỏi mộ để nghe kinh Phật |
| Vật phẩm rải & phóng sinh | 5 loại đậu (đậu xanh, đỏ, trắng, đen, nành) và chim phóng sinh | 100g mỗi loại đậu; 1 lồng chim | Gieo mầm sự sống, ngũ hành tương sinh và giải nghiệp cho người đã khuất |
Ngoài các vật phẩm mặn, mâm cúng dành riêng cho vong linh thường có thêm 6 chén chè, 2 đĩa xôi và 1 bộ tam sênh. Bộ tam sênh gồm một miếng thịt ba chỉ luộc, một con cua hoặc tôm luộc và một quả trứng vịt luộc, đại diện cho ba loài sinh vật sống trên cạn, dưới nước và bầu trời. Việc chọn gà luộc cúng Thổ thần ưu tiên loại gà trống chẻn (gà trống tơ, chưa đạp mái) được luộc khéo léo, chéo cánh đẹp mắt, mỏ ngậm bông hồng đỏ để thể hiện sự trang nghiêm.
Cách làm thang bẹ chuối cúng mở cửa mả theo giới tính
Thang bẹ chuối là một trong những vật phẩm không thể thiếu, được tin là công cụ tâm linh để vong linh dựa vào, bước lên khỏi lớp đất sâu. Thang cúng bằng bẹ chuối được chuẩn bị 7 bậc đối với nam và 9 bậc đối với nữ, kèm theo 1 cây mía lau đủ 9 đốt. Quy tắc "nam thất nữ cửu" (nam 7, nữ 9) tương ứng với số vía của con người theo quan niệm dân gian phương Đông.
Để làm chiếc thang này, người nhà cần chọn một bẹ chuối tươi, thân to bản và không bị dập nát. Dùng dao sắc rạch dọc hai bên viền bẹ chuối để tạo thành hai thanh dọc của thang. Sau đó, cắt những đoạn bẹ chuối nhỏ hơn làm các bậc ngang. Độ dài mỗi bậc ngang khoảng 15 đến 20 cm, tùy thuộc vào kích thước của hai thanh dọc. Dùng tăm tre nhọn hoặc các dằm tre nhỏ cắm xuyên qua thanh dọc để ghim chặt các bậc ngang vào.
Cây mía lau đi kèm phải là loại mía còn giữ nguyên phần ngọn lá xanh tươi, thân thẳng, không bị sâu bọ gẫm nhấm. Phần rễ mía có thể được gọt sạch đất nhưng không được chặt đứt hoàn toàn gốc. Cây mía này tượng trưng cho chiếc gậy chống vững chãi, dẫn đường cho linh hồn người khuất không bị lạc lối trong cõi âm.
Chuẩn bị 5 loại đậu và các vật phẩm tượng trưng
Một phần quan trọng khác của mâm lễ là các hạt giống sự sống và vật dụng đánh dấu ranh giới. Lễ vật bao gồm 3 ống trúc dài 4 tấc đựng nước và muối, 4 cây đèn cầy, 5 loại đậu mỗi loại 100 gram và 5 thẻ tre dài 4 tấc.
Năm loại đậu thường được chọn là đậu xanh, đậu đỏ, đậu đen, đậu trắng và đậu nành, đại diện cho ngũ hành (Mộc, Hỏa, Thủy, Kim, Thổ). Hạt đậu phải nguyên vẹn, không bị sâu mọt rỗng ruột. Khi mang ra mộ, 5 thứ đậu (100 gram chung) được trộn đều vào nhau trong một chiếc bát sạch. Việc gieo đậu xung quanh mộ mang ý nghĩa xua tan âm khí tăm tối, kích thích sự sinh sôi nảy nở, cầu mong cho vong linh được hồi sinh hoặc siêu thoát nhẹ nhàng.
Ba ống trúc được cắt sao cho giữ lại phần đốt ở một đầu để có thể chứa được đồ bên trong. Mâm cúng gồm 3 ống trúc dài 4 tấc đựng muối và nước, hoặc tại một số vùng có thêm gạo. Đây là nguồn lương thực và nước uống tinh khiết tiếp tế cho linh hồn.
Bên cạnh đó, lễ vật cần chuẩn bị gồm 1 thang bẹ chuối (nam 7 bậc, nữ 9 bậc), 1 cây mía lao để cả ngọn và 18 con chim phóng sanh. Lồng chim được đặt cạnh mộ phần, chờ đến cuối buổi lễ mới được mở cửa thả bay đi, mang theo ý nghĩa cởi bỏ mọi trói buộc, nghiệp chướng chốn nhân sinh.
Khung giờ cúng mở cửa mả tốt nhất trong ngày thứ ba
Việc chọn đúng thời điểm thực hiện nghi thức quyết định lớn đến sự hanh thông của buổi lễ. Khung giờ tốt nhất để ra mộ tạ lễ luôn là buổi sáng sớm, khi không khí còn thanh tịnh và dương khí bắt đầu sinh sôi.
- Tiến hành lễ cúng vào buổi sáng sớm, khoảng thời gian tốt nhất là từ 6h00 đến 8h00 để đón nhận sinh khí tốt lành đầu ngày.
- Tuyệt đối không thực hiện nghi thức cúng mở cửa mả vào thời điểm quá trưa (sau 12h00) hoặc vào buổi chiều muộn.
- Canh trước thời gian chuẩn bị đồ và quãng đường di chuyển từ nhà ra nghĩa trang để đảm bảo lễ cúng bắt đầu đúng giờ đã định.
Tránh làm lễ vào buổi chiều hoặc chập choạng tối vì theo quan niệm dân gian, đây là thời điểm âm khí thịnh, vong linh mới mất dễ bị các âm hồn lang thang khác quấy phá hoặc tranh giành lễ vật. Hơn nữa, việc rải đậu gieo mầm sống cần có ánh sáng mặt trời để đón sinh khí vạn vật.
Gia chủ cũng nên xem trước giờ hoàng đạo trong buổi sáng của ngày thứ ba, đồng thời đối chiếu để tránh những khung giờ xung khắc trực tiếp với tuổi của người đã khuất. Nếu quãng đường từ nhà ra nghĩa trang xa, gia đình cần chủ động sắp xếp đồ đạc từ chiều hôm trước, đóng gói sẵn các vật phẩm khô (như 5 loại đậu, nhang đèn, thẻ tre) và chỉ chuẩn bị đồ mặn (gà luộc, xôi) vào rạng sáng để xuất phát kịp giờ.
Bài văn khấn mở cửa mả chuẩn lễ Khai Môn đại cát
Nội dung bài văn khấn là lời thỉnh cầu gửi tới các vị thần linh cai quản khu vực nghĩa trang, xin phép cho vong linh được an tọa, đồng thời là lời gọi hồn người thân về nhận lễ.
Khi khấn vái, điểm cần kiểm tra kỹ là độ chính xác của thông tin cá nhân người đã khuất. Việc đọc nhầm tên, sai ngày giờ mất hoặc sai số hiệu huyệt mộ có thể khiến linh hồn không nhận được lời thỉnh cầu. Gia quyến nên sử dụng nguyên văn bài khấn dưới đây và điền cẩn thận các thông tin vào phần để trống.
Mẫu bài văn khấn lễ Khai Môn đại cát:
"Nam mô A Di Đà Phật! (Đọc 3 lần, mỗi lần lạy 1 lạy)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Đức Hoàng Thiên Hậu Thổ, chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành Hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân cùng chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Thái Tuế chí đức Tôn thần, ngài Bản xứ Thần linh cai quản khu vực nghĩa trang [Tên nghĩa trang / địa chỉ khu mộ].
Hôm nay là ngày [Ngày] tháng [Tháng] năm [Năm âm lịch], tức là ngày thứ 3 kể từ khi an táng.
Tín chủ con là: [Họ tên người đại diện cúng], ngụ tại: [Địa chỉ nhà của gia quyến].
Nay gia quyến chúng con thành tâm sắm sửa lễ vật, hương hoa, trầu cau, xôi thịt, dâng lên trước án Thần linh, Thổ địa cai quản khu vực này.
Chúng con kính cáo:
Kính xin chư vị Tôn thần xót thương tín chủ, giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật. Chúng con xin phép chư vị cho phép vong linh người thân chúng con là:
Hương hồn: [Họ tên người đã khuất]
Sinh năm: [Năm sinh]
Mất ngày: [Ngày tháng năm mất]
Được an táng tại huyệt mộ số: [Số hiệu huyệt / Vị trí mộ], thuộc khu vực này.
Hôm nay là lễ Tam Chiêu (mở cửa mả), chúng con kính thỉnh chư vị Tôn thần mở cửa âm dương, cho phép vong linh [Tên người đã khuất] được linh hiển, nhận biết mộ phần, ra vào thông suốt để theo chúng con về nhà nghe kinh, nhận hương hỏa.
Đồng kính thỉnh hương hồn [Tên người đã khuất] giáng lâm linh sàng, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, nhờ ơn Phật Pháp mà siêu sinh Tịnh Độ.
Chúng con lễ bạc tâm thành, cúi xin được chư vị Tôn thần và hương hồn chứng giám, phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật! (Đọc 3 lần, lạy 3 lạy)"
Để đảm bảo sự trôi chảy khi đứng trước gió tại phần mộ, người đọc khấn nên chuẩn bị trước một bản in có điền sẵn thông tin.
- Tình huống: Ví dụ: Lễ cúng mở cửa mả cho người cha mới mất tên Nguyễn Văn A, sinh năm 1950, mất ngày 15/08 năm Giáp Thìn, an táng tại huyệt mộ số 12, nghĩa trang B.
- Bước 1: Đọc phần mở đầu thỉnh thần linh: "Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần). Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật. Hôm nay là ngày 18 tháng 08 năm Giáp Thìn (ngày thứ 3 sau tang lễ). Tín chủ con là Nguyễn Văn C, ngụ tại [địa chỉ nhà]. Nay xin phép Tôn thần cho chúng con làm lễ mở cửa mả."
- Bước 2: Đọc phần khấn thỉnh vong linh: "Kính cúng hương hồn hiền khảo: Nguyễn Văn A. Sinh năm: 1950. Mất ngày: 15/08 năm Giáp Thìn. An táng tại huyệt mộ số 12 nghĩa trang B."
- Bước 3: Đọc phần cầu nguyện siêu độ: "Cúi xin linh hồn giáng lâm trước án, thụ hưởng đồ lễ, nghe kinh Phật, theo gót Phật siêu sinh tịnh độ. Nam mô A Di Đà Phật!"
- Kết quả: Gia chủ hoàn thành bài khấn trơn tru, không bị vấp nhờ đã điền sẵn các thông tin cá nhân của người khuất vào chỗ trống.
- Lưu ý: Nên in nguyên văn bài khấn ra giấy, dùng bút dạ tô đậm hoặc gạch chân các thông tin họ tên, ngày tháng, địa chỉ huyệt mộ để dễ nhìn khi đọc.
Trong lúc đọc văn khấn, gia chủ cần giữ tư thế trang nghiêm, đứng thẳng hoặc quỳ gối ngay ngắn trước bia mộ, giọng đọc vừa đủ nghe, rõ ràng từng chữ, không nói quá to nhưng cũng không được lí nhí lẩm bẩm trong miệng.
Trình tự các bước thực hiện lễ cúng mở cửa mả tại mộ
Nghi thức thực hành tại mộ phần cần tuân theo kịch bản từng bước để tránh sự bối rối giữa các thành viên trong gia đình.
- Cắm 5 thẻ tre có dán bài vị cố định tại 4 góc mộ và 1 thẻ ở chính giữa tâm phần mộ.
- Cắm 3 ống trúc đựng nước, muối và gạo thành hàng ngang sát bia đá ở khu vực dưới chân mộ.
- Dùng cây mía lau làm gậy dẫn đường, người chủ lễ đi vòng quanh phần mộ đúng 3 vòng, vừa đi vừa niệm Phật.
- Trong lúc đi 3 vòng, bốc rải đều tay 100g mỗi loại đậu (đã trộn lẫn 5 loại) xung quanh khuôn viên mộ.
- Ngay sau khi hoàn thành việc rải đậu, tiến hành mở lồng thả chim phóng sinh bay đi.
Bắt đầu buổi lễ, gia chủ tiến hành cắm 5 thẻ tre dán bài vị ngũ phương ngũ tôn thần ở 4 góc của mộ người khuất, thẻ còn lại cắm ở chính giữa. Đây là hành động phân định ranh giới rõ ràng, thỉnh cầu 5 vị thần linh canh giữ các hướng. Sau đó, bày biện mâm cúng Thổ thần ở một vị trí riêng (thường lệch sang một bên so với bia mộ), còn đồ cúng vong linh đặt chính diện án gian của mộ.
Thang bẹ chuối được tựa vào tấm bia, hướng từ dưới mặt đất lên trên, biểu trưng cho lối đi. Thắp 4 cây nến ở bốn góc mộ và bắt đầu châm nhang. Người chủ lễ (thường là con trai trưởng hoặc người đại diện gia đình) đứng nghiêm trang, chắp tay và bắt đầu đọc bài văn khấn mở cửa mả đã chuẩn bị.
Sau khi đọc xong văn khấn, người chủ lễ cầm cây mía lau, ngọn hướng lên trời, gốc chạm nhẹ xuống đất, bắt đầu đi chầm chậm vòng quanh phần mộ. Hành động này mô phỏng việc dẫn dắt vong linh đi dạo quanh nơi ở mới. Vừa đi, người này vừa từ từ bốc nắm đậu rải đều khắp các góc. Phía sau, một người thân khác cầm lồng chim, đợi chủ lễ đi hết 3 vòng và rải hết đậu thì lập tức mở cửa lồng. Chim bay lên vòm trời là dấu hiệu kết thúc chuỗi hành động dẫn hồn và giải nghiệp.
Khi nhang cháy được khoảng 2/3, gia quyến tiến hành xin phép hóa vàng (đốt vàng mã). Đợi lửa tàn hẳn, mọi người dọn dẹp sạch sẽ không gian xung quanh, vái lạy tạ ơn lần cuối trước khi quay trở về nhà.
Khác biệt nghi thức 3 ngày miền Nam và miền Bắc Trung
Mặc dù đều có chung mục đích là tạ mộ và gọi hồn sau 3 ngày an táng, phong tục thực hành ở mỗi vùng miền lại có những nét đặc trưng riêng biệt, phản ánh thế giới quan tín ngưỡng khác nhau của từng khu vực.
| Vùng miền | Tên gọi nghi lễ | Vật phẩm đặc trưng | Trọng tâm lễ cúng |
|---|---|---|---|
| Miền Nam | Lễ mở cửa mả (Khai Môn) | Thang bẹ chuối (nam 7, nữ 9 bậc), mía lau, 3 ống trúc, 5 loại đậu | Thực hiện các bước dẫn vong linh lên nghe kinh, rải đậu và thả chim phóng sinh tại mộ |
| Miền Bắc / Miền Trung | Lễ tạ mộ 3 ngày (Lễ Tam Chiêu) | Mâm cơm chay hoặc mặn, vàng mã tạ Thần linh Thổ địa | Tập trung cúng tạ Thổ thần, đắp lại phần mộ cho vuông vắn và cầu siêu cho vong linh thanh thản |
Ở miền Nam, người dân đặc biệt chú trọng đến các vật phẩm mang tính hình tượng cao. Thang bẹ chuối và cây mía lau là hai thứ bắt buộc phải có. Các thao tác tâm linh như cầm mía dẫn đường, rải đậu gieo mầm sống, và thả chim phóng sinh được xem là điểm nhấn của nghi thức.
Ngược lại, ở miền Bắc và miền Trung, lễ này hiếm khi sử dụng thang bẹ chuối hay ống trúc. Trọng tâm của buổi tạ mộ 3 ngày ở các khu vực này hướng nhiều hơn đến việc cúng Thổ thần. Gia quyến sắm mâm cơm (thường là mâm chay để bớt nghiệp sát sinh), mang cuốc xẻng ra mộ để đắp lại những chỗ đất bị sụt lún sau 3 ngày chôn cất, nhổ bỏ cỏ dại, chỉnh lại bát hương cho vuông vắn.
Khi thực hành, điểm dễ nhầm là sự khác biệt lễ vật giữa hai miền. Nếu một người miền Bắc chuyển vào Nam sinh sống và thực hiện tang lễ tại đây, ban quản lý nghĩa trang hoặc thầy cúng địa phương vẫn có thể yêu cầu chuẩn bị thang bẹ chuối. Trong trường hợp không thể tìm mua hoặc chặt được bẹ chuối tươi tại thành phố, gia chủ có thể thay thế bằng cách cắt giấy vàng mã thành hình bậc thang, hoặc sử dụng các thanh nứa nhỏ ghép lại, miễn là đảm bảo đúng quy tắc số lượng 7 bậc cho nam và 9 bậc cho nữ.
Đối với những gia đình hỏa táng và gửi tro cốt tại chùa, việc thực hiện lễ mở cửa mả tại gia hoặc tại nhà tro cốt sẽ được rút gọn. Thay vì rải đậu hay cắm thẻ tre xuống đất, gia quyến chỉ cần biện mâm lễ, đặt thang bẹ chuối nhỏ tựa vào hũ cốt, đọc văn khấn cầu siêu và thả chim phóng sinh ở không gian ngoài trời của chùa.
Những điều kiêng kỵ và câu hỏi khi tự làm lễ tại mộ
Nghĩa trang là không gian hội tụ nhiều âm khí, do đó việc tuân thủ các nguyên tắc kiêng kỵ khi tiến hành lễ mở cửa mả là yếu tố cần thiết để đảm bảo sự bình an cho cả người khuất lẫn người sống.
Trang phục khi ra mộ cần phải kín đáo, lịch sự. Gia quyến vẫn đang trong thời gian chịu tang nên phải mặc áo tang, quấn khăn tang hoặc trang phục tối màu (đen, trắng, xám). Tuyệt đối không mặc đồ màu sặc sỡ, quần đùi, áo cộc tay hay đeo nhiều trang sức kim loại phát ra tiếng động lớn. Thái độ của mọi người tại mộ phải nghiêm túc, không cười đùa, nói chuyện phiếm hay chỉ trỏ vào các ngôi mộ xung quanh.
Việc tự làm lễ mở cửa mả không cần thầy cúng hoàn toàn khả thi nếu gia chủ nắm vững kịch bản hành lễ và bài văn khấn. Tuy nhiên, người đứng ra chủ lễ phải là người có sức khỏe tốt, thần trí minh mẫn. Phụ nữ đang mang thai, trẻ em dưới 3 tuổi, người đang ốm đau bệnh tật hoặc người có thể trạng yếu tuyệt đối không nên ra mộ trong ngày này để tránh nhiễm phải hơi lạnh.
Một quy tắc bất thành văn nhưng vô cùng quan trọng là khi buổi lễ kết thúc, mọi người lên xe hoặc bước bộ rời khỏi khu vực nghĩa trang thì tuyệt đối không được quay đầu nhìn lại. Theo quan niệm dân gian, việc quay đầu ngoái nhìn thể hiện sự lưu luyến, dễ khiến vong linh không nỡ rời xa người thân mà bám theo về nhà, sinh ra tình trạng người sống bị mộng mị, ốm yếu.
Hãy in sẵn nguyên văn bài khấn ra giấy với đầy đủ thông tin cá nhân của người khuất và đóng gói toàn bộ lễ vật khô (nhang đèn, 5 loại đậu, thẻ tre) từ chiều hôm trước để sáng sớm ngày thứ ba bạn có thể trực tiếp mang ra mộ thực hiện nghi lễ một cách bình tâm, giúp người thân đã khuất thanh thản nhận biết nơi an nghỉ mới.
Câu hỏi thường gặp
Gà trống chẻn dùng trong lễ mở cửa mả sau khi cúng xong xử lý thế nào?
Sau khi nghi thức hoàn tất, đợi nhang tàn, gia quyến tiến hành xin phép hóa vàng và dọn dẹp không gian. Gà luộc cùng các vật phẩm mặn trên mâm lễ Thổ thần sẽ được gia đình mang về nhà để thụ lộc, tránh bỏ vứt lãng phí tại nghĩa trang.
Cây mía lau cúng mở cửa mả xong có đem về nhà được không?
Không nên đem cây mía lau về nhà sau khi cúng. Cây mía lau tượng trưng cho chiếc gậy chống vững chãi giúp dẫn đường cho linh hồn người khuất không bị lạc lối trong cõi âm. Do đó, vật phẩm này cần được để lại tại phần mộ sau khi kết thúc nghi thức.
Đi làm lễ mở cửa mả về gia quyến có cần bước qua lửa không?
Việc bước qua lửa không bắt buộc trong nghi thức chính, nhưng để xua tan hơi lạnh do nghĩa trang có nhiều âm khí, gia quyến có thể hơ ấm cơ thể sau khi về nhà. Đặc biệt lưu ý quan trọng nhất là lúc rời khỏi nghĩa trang tuyệt đối không được quay đầu nhìn lại.
Có được làm lễ mở cửa mả sớm hơn hoặc muộn hơn ngày thứ 3 không?
Có. Mặc dù thông thường nghi lễ diễn ra vào ngày thứ 3, nhưng trong những trường hợp đặc biệt như người mất do tai nạn hoặc mất đột ngột, lễ mở cửa mả nên được dời lại và thực hiện sau 7 ngày để linh hồn có đủ thời gian bình tâm trước biến cố.