Bài văn khấn xin phép bao sái bàn thờ Phật chuẩn như sau: Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật! (3 lần). Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần). Con kính lạy mười phương chư Phật, chư Tôn Pháp, chư Bồ Tát, chư Hiền Thánh Tăng. Con kính lạy Đức Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật…
Khi dịp cuối năm đến, nhiều gia chủ và Phật tử tại gia thường băn khoăn vì chưa nắm rõ bài văn khấn bao sái bàn thờ Phật cũng như quy trình lau dọn chuyên biệt. Nỗi e ngại sắm sai lễ mặn, dùng nhầm nước sái tịnh hay phạm kiêng kỵ tâm linh khiến việc dọn dẹp thiếu đi sự an tâm. Bài viết này hướng dẫn chi tiết từ cách sắm mâm lễ thuần chay, các bước thực hành, cho đến trọn bộ văn khấn bao sái bàn thờ trước và sau khi lau dọn để gia chủ tự tay chăm sóc không gian thờ cúng trang nghiêm, thanh tịnh.
Bao sái bàn thờ Phật là nghi lễ làm sạch không gian thờ cúng chư Phật bằng nước thảo mộc thanh khiết, tuyệt đối không dùng cồn hay rượu. Người thực hiện sắm lễ vật thuần chay (hoa quả, trà, xôi), thắp 3 nén hương và đọc văn khấn xin phép trước khi tiến hành. Sau đó, quy trình chuẩn là tỉa chân nhang trước, lau dọn bát hương và tượng Phật từ trên xuống dưới bằng bộ khăn chuyên dụng, cuối cùng dâng hương và đọc văn khấn tạ lễ để hoàn tất.
Ngày tốt và nguyên tắc phân biệt khi bao sái bàn thờ Phật
Chọn thời điểm thích hợp để sái tịnh không gian thờ cúng không chỉ giúp công việc diễn ra thuận lợi mà còn mang ý nghĩa sửa soạn lại tâm thức người thực hành. Theo quan niệm thông thường, thời gian thích hợp để bao sái bàn thờ là từ ngày 23 tháng Chạp trở đi đến trước 30 Tết. Đây là thời điểm khép lại năm cũ, gột rửa bụi bặm vật lý lẫn phiền muộn trong tâm.
Nếu muốn chọn ngày giờ Hoàng Đạo mang năng lượng tốt lành, các mốc thời gian thường được ghi nhận dịp cuối năm bao gồm khoảng từ 21-26/12 Âm lịch (20-25/01/2026) vào giờ 7h-11h hoặc 13h-17h, và ngày 28/12 Âm lịch (27/01/2026) vào giờ 5h-7h hoặc 15h-19h. Dù chọn mốc thời gian nào, nguyên tắc cốt lõi của việc bao sái ban Phật vẫn là sự tĩnh tâm và trang nghiêm.
Trước khi tiến hành, điểm cần kiểm tra kỹ là sự phân tách rạch ròi về nguyên tắc chuẩn bị giữa ban Phật và ban gia tiên. Nhiều tài liệu dân gian thường gộp chung hai nghi thức này, dẫn đến những nhầm lẫn trong việc dùng đồ cúng và nước lau dọn.
Bảng phân biệt nguyên tắc bao sái bàn thờ Phật và gia tiên
| Hạng mục | Bàn thờ Phật | Bàn thờ Gia tiên / Thần Tài |
|---|---|---|
| Nước sái tịnh | Nước ấm (40-50 độ C) ngâm hoa bưởi, quế, trầm | Có thể dùng rượu trắng, rượu gừng pha loãng |
| Dụng cụ (khăn, chổi) | Đồ mới hoàn toàn hoặc chuyên dụng, không dùng chung | Có thể dùng đồ sạch dành riêng cho thờ cúng chung |
| Mâm lễ vật cúng | Thuần chay (hoa tươi, quả sạch, trà, xôi chè) | Có thể bày cỗ mặn, xôi gà, rượu, thịt |
| Kiêng kỵ chất cồn | Tuyệt đối không dùng vì cồn thuộc ngũ giới Đạo Phật | Thường xuyên sử dụng để tẩy uế |
Sự phân biệt này dựa trên giới luật cơ bản của Đạo Phật. Không gian thờ Phật đòi hỏi sự thanh khiết tuyệt đối, loại bỏ hoàn toàn mâm cúng có nguồn gốc từ việc sát sinh và tuyệt đối cấm sử dụng các chất gây say như rượu. Việc nắm vững nguyên tắc này là bước đầu tiên để thực hiện nghi thức một cách chuẩn mực.
Chuẩn bị mâm lễ chay và nước sái tịnh lau bàn thờ Phật
Khâu chuẩn bị đồ lễ và dụng cụ quyết định sự thanh tịnh của toàn bộ buổi bao sái. Trái ngược với các ban thờ tín ngưỡng dân gian, đồ dâng cúng lên ban Phật bắt buộc phải tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc thuần chay.
- Chuẩn bị một thau sạch mới hoặc thau chuyên dụng chỉ dùng cho ban Phật.
- Sắm ít nhất 2 chiếc khăn mềm mới (1 khăn ẩm lau bụi, 1 khăn khô lau lại) và chổi quét loại mới. Tuyệt đối không dùng chung khăn lau, chổi quét của ban thờ Phật với các ban thờ khác.
- Pha thau nước ấm khoảng 40-50 độ C để dễ làm sạch các vệt sáp nến hoặc bụi bẩn.
- Thêm vào nước các loại thảo mộc thanh khiết như cánh hoa bưởi, quế chi hoặc trầm hương.
- Kiểm tra kỹ mâm lễ cúng trước khi dâng: chỉ dùng hoa tươi, quả sạch, trà ấm, tuyệt đối không lẫn đồ mặn.
Đã có không ít bản hướng dẫn chung về dọn bàn thờ gợi ý rằng mâm cúng bao sái có thể gồm 1 đĩa xôi trắng, 1 miếng thịt hoặc gà luộc, 1 đĩa trái cây, 1 ấm trà với 5 chén nhỏ, 3 chén rượu, 1 chén nước sạch, 3 lễ vàng mã, 2 lọ hoa. Tuyệt đối không áp dụng danh sách này cho bàn thờ Phật. Bày thịt gà luộc hay rót rượu trắng lên ban Phật là sự hiểu lầm nghiêm trọng, vi phạm giới cấm sát sinh và uống rượu trong giáo lý nhà Phật.
Thay vào đó, mâm lễ chay dâng Phật cần tối giản nhưng thanh khiết. Gia chủ chỉ cần chuẩn bị một đĩa ngũ quả tươi sáng, một bình hoa tươi (ưu tiên hoa sen, cúc vàng hoặc huệ tây), một đĩa xôi nếp trắng hoặc chè ngọt, và đăng (đèn), cùng với một ấm trà ấm sạch. Cốt lõi của việc dâng lễ lên Phật là tấm lòng thành kính, biểu đạt qua hương thơm và sắc thanh.
Đối với nước sái tịnh, cách pha đúng là dùng nước sạch đun ấm nhẹ (khoảng 40-50 độ C), thả vào vài cánh hoa sen, hoa bưởi, hoặc dùng nước đun từ lá mùi già, quế chi. Tuyệt đối tránh dùng rượu gừng hay rượu trắng pha loãng – loại nước vốn hay được dùng khi thực hiện văn khấn bao sái bàn thờ gia tiên để tẩy uế. Rượu mang tính cồn, không phù hợp với sự thanh tịnh của không gian thờ Phật, đồng thời có nguy cơ làm hỏng lớp sơn son thếp vàng hoặc lớp mạ trên bề mặt các tôn tượng.
Văn khấn bao sái bàn thờ Phật trước khi lau dọn
Trước khi chạm tay vào bát hương hay di chuyển bất cứ vật phẩm nào trên ban, người thực hiện cần tắm gội sạch sẽ, mặc trang phục dài tay, kín đáo và trang nghiêm. Trình tự bắt đầu bằng việc bày biện mâm ngũ quả, hoa, đăng, trà và thắp 3 nén nhang.
Khi hương đã được châm, gia chủ chắp tay ngang ngực, đứng thẳng hoặc quỳ gối nương theo không gian thờ, và hít thở sâu để tâm tĩnh lặng. Lúc này, hãy đọc bài văn khấn trước khi bao sái bàn thờ dưới đây với âm lượng vừa đủ nghe, rõ ràng từng chữ, không cần đọc quá nhanh.
Nội dung bài văn khấn xin phép bao sái bàn thờ Phật:
Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật! (3 lần)
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con kính lạy mười phương chư Phật, chư Tôn Pháp, chư Bồ Tát, chư Hiền Thánh Tăng.
Con kính lạy Đức Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
Con kính lạy Đức Phật A Di Đà.
Con kính lạy Đức Quán Thế Âm Bồ Tát.
Con kính lạy Đức Đại Thế Chí Bồ Tát.
Tín chủ con tên là: [Đọc tên họ đầy đủ của tín chủ]
Ngụ tại địa chỉ: [Đọc địa chỉ nơi đặt bàn thờ]
Hôm nay là ngày… tháng… năm… (Đọc ngày tháng năm Âm lịch), nhân dịp [cuối năm / rằm / mùng 1 / hoặc ngày bình thường], tín chủ con thành tâm sắm sửa hương hoa, trà quả, đăng nến thanh khiết dâng lên trước án.
Con xin phép được tấu trình: Vì bụi phàm bám vương, không gian thờ tự chư vị chưa được quang sạch. Con xin chư Phật, chư Bồ Tát từ bi đoái thương, cho phép con được thực hiện nghi thức sái tịnh, lau dọn tôn tượng, rút tỉa chân nhang, bao sái ban thờ để không gian được trang nghiêm, thanh tịnh.
Con xin thỉnh chư Phật, chư Bồ Tát tạm lưu trụ nơi hư không giới, để con phàm phu được mạn phép quét dọn bụi trần, dội rửa bàn thờ. Xin chư Ngài gia hộ cho tâm con luôn được trong sáng, thân con được khỏe mạnh, gia đạo an vui, tu tập tinh tấn.
Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật! (3 lần, vái 3 vái)
Sau khi đọc xong bài văn khấn bao sái bàn thờ Phật, sai lầm phổ biến là bắt tay vào dọn dẹp ngay lập tức khi hương vừa cháy. Tín chủ cần chờ khoảng 15 đến 20 phút, tương đương lúc hương cháy được khoảng một nửa nén, rồi mới bắt đầu dời đèn, hoa và tiến hành lau dọn.
Quy trình các bước bao sái bàn thờ Phật và rút tỉa chân hương
Nguyên tắc cốt lõi khi bắt tay vào thực hiện bao sái là làm từ trên cao xuống dưới thấp, từ các tôn tượng Phật đến bát hương và cuối cùng là các vật phẩm thờ cúng xung quanh. Sự chậm rãi, cẩn thận trong từng nhịp lau chùi không chỉ giữ an toàn cho đồ vật mà còn thể hiện sự thành kính trong tâm.
Ví dụ quy trình lau tượng Phật và rút chân hương
- Tình huống: Ví dụ: Bàn thờ Phật có 1 tôn tượng Bổn Sư Thích Ca, 1 bát hương đầy chân nhang và 2 chóe nước.
- Các bước thực hiện:
- Dùng khăn mềm thấm nước sái tịnh ấm vắt hơi ráo, lau nhẹ nhàng từ đỉnh đầu tượng Phật, xuống vai, thân và cuối cùng là đài sen.
- Dùng khăn khô lau lại toàn bộ tượng một lần nữa để tránh nước đọng làm mốc tượng mạ vàng hoặc tượng gỗ.
- Một tay giữ chặt thành bát hương để không xê dịch, tay kia nhẹ nhàng rút từng chân nhang, chỉ để lại 3, 5 hoặc 7 chân nhang đẹp nhất.
- Dùng khăn sạch lau kỹ phần tro bụi rơi vãi xung quanh miệng bát hương và làm sạch mặt bàn thờ.
- Kết quả: Tượng Phật sáng bóng, bát hương gọn gàng không xê dịch, mặt ban thờ sạch bụi và thoang thoảng mùi thảo mộc.
- Lưu ý: Luôn ưu tiên lau tượng Phật trước tiên, sau đó mới dọn đến bát hương và các vật phẩm thờ cúng khác.
Lau dọn tượng Phật từ trên xuống dưới bằng nước sạch
Quá trình lau tôn tượng Phật cần sự khéo léo và một bộ khăn hoàn toàn mới. Thấm khăn vào chậu nước sái tịnh 40-50 độ C, vắt thật kiệt nước để khăn chỉ còn độ ẩm vừa đủ. Nếu khăn quá ướt, nước chảy len lỏi vào các khe điêu khắc trên tượng gỗ sẽ gây nứt nẻ hoặc bong tróc sơn.
Quy trình chuẩn bắt đầu bằng việc lau nhẹ từ đỉnh đầu của tôn tượng, xuôi xuống khuôn mặt, hai vai, phần thân, và kết thúc ở phần chân hoặc đài sen. Mỗi lần lau xong một bức tượng, cần xả lại khăn trong thau nước sạch trước khi lau bức tiếp theo.
Ngay sau khi lau bằng khăn ẩm, phải dùng một chiếc khăn khô, mềm, không rụng lông để thấm lại toàn bộ bề mặt. Bề mặt tượng khô ráo ngay lập tức sẽ giữ được độ bóng và ngăn chặn nấm mốc phát triển trong thời tiết nồm ẩm.
Cách rút tỉa chân nhang và sái tịnh bát hương Phật
Trong giới thực hành tín ngưỡng, thường có sự băn khoăn về việc nên rút chân nhang trước hay lau dọn bàn thờ trước. Theo các góc nhìn về phong thủy và trật tự dọn dẹp, quy trình chuẩn là tỉa chân nhang trước, sau đó mới lau dọn bàn thờ. Việc này giúp bụi tro từ bát hương rơi ra sẽ được dọn sạch ở bước lau mặt bàn thờ sau cùng, không làm bẩn lại những khu vực đã sái tịnh.
Bát hương là vị trí trung tâm, khi thao tác yêu cầu một tay giữ chặt thân bát để cố định, tay còn lại nhẹ nhàng rút tỉa. Việc tỉa chân nhang chỉ rút lẻ số như 1, 3, 5 cây nhang cháy hết. Con số lẻ trong văn hóa phương Đông mang năng lượng dương, tượng trưng cho sự sinh sôi, phát triển và hướng thượng.
Nên chọn để lại những chân hương uốn cong đẹp mắt, độ cao vừa phải và nằm gần vị trí trung tâm bát hương nhất. Sau khi tỉa xong, dùng một chiếc thìa sạch múc bớt phần tro thừa nếu bát hương quá đầy, thao tác chậm để tránh làm tung bụi mịt mù ảnh hưởng đến không gian.
Xử lý tro nhang và nước sái tịnh giữ sự thanh tịnh
Sau khi rút, phần chân nhang cũ không được vứt bỏ bừa bãi vào thùng rác sinh hoạt. Tín chủ cần gom tro bụi và chân hương vào túi giấy đỏ rải ở sông sạch hoặc nghĩa trang. Việc thả chân hương xuống sông nên chọn khu vực nước chảy lưu thông, sạch sẽ, không vướng rác thải để giữ trọn vẹn sự tôn kính.
Đối với chậu nước sái tịnh sau khi dùng xong, do đã thấm đẫm hương hoa và dùng để lau tượng Phật, phần nước này cũng mang ý nghĩa thanh khiết. Thay vì đổ trực tiếp xuống cống rãnh hay bồn cầu, hãy hắt hoặc tưới lượng nước này vào các gốc cây to quanh nhà hoặc khu vực sân vườn râm mát.
Văn khấn tạ lễ sau khi bao sái bàn thờ Phật hoàn tất
Khi toàn bộ không gian từ tượng Phật, bát hương, kỷ nước đến bình hoa đã được sắp xếp ngay ngắn lại đúng vị trí, gia chủ cần thực hiện nghi thức dâng hương tạ lễ. Đây là bước báo cáo chư Phật rằng công việc dọn dẹp đã hoàn tất, thỉnh các Ngài an vị và giáng lâm chứng minh lòng thành.
Hãy châm 3 nén hương mới, cắm ngay ngắn vào bát hương vừa được sái tịnh. Làn khói hương mới quyện cùng mùi thơm của hoa bưởi, quế chi từ nước lau dọn sẽ tạo nên một không gian vô cùng an tịnh. Chắp tay trang nghiêm và đọc bài văn khấn sau khi bao sái bàn thờ để tạ lễ.
Nội dung bài văn khấn tạ lễ sau bao sái bàn thờ Phật:
Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật! (3 lần)
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con kính lạy mười phương chư Phật, chư Tôn Pháp, chư Bồ Tát, chư Hiền Thánh Tăng.
Tín chủ con tên là: [Đọc tên họ đầy đủ]
Ngụ tại địa chỉ: [Đọc địa chỉ]
Hôm nay, công việc sái tịnh, lau dọn ban thờ Phật đã được viên mãn. Bụi trần đã được quét sạch, hương hoa trà quả đã được dâng bày chỉnh tề. Con thành tâm xin thỉnh chư Phật, chư Bồ Tát, chư Hiền Thánh Tăng từ bi giáng lâm án tọa, an vị tại cõi này để chứng minh lòng thành của tín chủ con.
Cúi xin chư vị từ bi hỷ xả, gia hộ độ trì cho gia đình con luôn sống trong ánh sáng Phật pháp, tâm trí sáng suốt, gia đạo bình an, bệnh tật tiêu trừ, tai qua nạn khỏi. Nguyện cho con và chúng sanh vạn loại đều tinh tấn tu tập, sớm ngày trọn vẹn quả bồ đề.
Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật! (3 lần, vái 3 vái)
Việc đọc văn khấn tạ lễ giúp khóa lại quy trình bao sái một cách trọn vẹn. Ngay sau đó, gia chủ có thể thay chén nước mát, rót trà mới để duy trì sinh khí thanh tịnh cho ban thờ trong suốt những ngày tiếp theo.
Giải đáp kiêng kỵ nhạy cảm và thắc mắc khi bao sái bàn thờ Phật
Trong thực hành tín ngưỡng, điểm dễ sai là mang những nỗi sợ hãi tâm linh vô căn cứ vào một không gian vốn dĩ đề cao trí tuệ và sự từ bi. Rất nhiều gia chủ lo lắng không biết xử lý ra sao khi vô tình phạm phải những điều kiêng kỵ dân gian, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến giới tính và sinh lý.
Bảng giải đáp kiêng kỵ khi bao sái bàn thờ Phật
| Nếu | Thì |
|---|---|
| Phụ nữ đang trong kỳ kinh nguyệt nhưng đến ngày cần bao sái ban Phật | Vẫn tiến hành bình thường. Đạo Phật không kiêng kỵ sinh lý tự nhiên, chỉ cần tắm rửa sạch sẽ, rửa tay kỹ và mặc trang phục kín đáo, trang nghiêm. |
| Vô tình làm xê dịch bát hương khi đang cố rút chân nhang | Giữ tâm bình tĩnh, chắp tay sám hối và dùng hai tay sạch nhẹ nhàng chỉnh bát hương về đúng vị trí cũ, không cần làm lễ cúng tạ phức tạp. |
| Lỡ tay dùng chung khăn lau ban gia tiên hoặc dùng nước rượu gừng lau tượng Phật | Dừng lại ngay, lấy khăn mới hoàn toàn, pha lại thau nước ấm hoa bưởi hoặc quế mới và tiến hành lau lại từ đầu. |
| Không biết cách xử lý tro nhang cũ và nước sái tịnh thừa sau khi dọn xong | Gói tro nhang mang rải xuống sông suối sạch, nước sái tịnh tưới vào gốc cây quanh nhà (tuyệt đối không đổ trực tiếp xuống cống rãnh). |
Câu hỏi về việc phụ nữ trong kỳ kinh nguyệt có được phép lau dọn bàn thờ Phật không là một thắc mắc cực kỳ phổ biến. Dưới lăng kính Đạo Phật, chư Phật và Bồ Tát mang lòng từ bi bình đẳng, không phân biệt nam nữ và cũng không coi chu kỳ sinh lý tự nhiên của cơ thể là thứ "ô uế" về mặt tâm linh.
Sự thanh tịnh trong Phật giáo nằm ở cái tâm không vướng bận tham sân si. Chỉ cần tín chủ tắm rửa sạch sẽ, vệ sinh cá nhân cẩn thận, ăn mặc lịch sự, kín đáo là hoàn toàn đủ điều kiện để dâng hương và tự tay sái tịnh ban Phật mà không cần nhờ người khác làm thay hay lo sợ bị bề trên quở phạt.
Hướng dẫn bao sái bàn thờ Phật tại nhà chuẩn tinh thần từ bi
Quy trình làm sạch không gian vật lý thực chất chỉ là phương tiện để hướng người thực hành đến sự thanh tịnh trong tâm trí. Một khái niệm sâu sắc thường được nhắc tới trong việc chăm sóc không gian sống và không gian thờ tự là "An kỳ tâm" nghĩa là làm cho tâm hồn được an ổn, bình tĩnh, không bị dao động bởi điều bất như ý.
Song song đó, "Cư kỳ thân" nghĩa là sống với thân thể một cách thoải mái, an nhàn, không bị ngoại cảnh chi phối. Khi người thực hành chậm rãi vắt một chiếc khăn, nhẹ nhàng lau đi lớp bụi trên tượng Phật, đó cũng chính là lúc đang gột rửa những muộn phiền, hối hả của cuộc sống thường nhật. Tâm bình an thì không gian tự khắc trang nghiêm. Những lưu ý về nhiệt độ nước sái tịnh hay mâm lễ chay thuần khiết đều phục vụ cho mục đích gìn giữ năng lượng hiền hòa, trong trẻo này.
Hãy đứng lên đi kiểm tra ngay bộ dụng cụ lau dọn trong gia đình để chắc chắn rằng đã chuẩn bị một chậu mới, hai chiếc khăn mềm và chổi chuyên dụng chỉ dành riêng cho ban Phật, giúp công việc bao sái sắp tới diễn ra an tâm và trọn vẹn nhất.
Câu hỏi thường gặp
Bao sái bàn thờ Phật vào giờ nào trong ngày là tốt nhất?
Theo quan niệm, nên chọn các khung giờ Hoàng Đạo mang năng lượng tốt lành dịp cuối năm như 7h-11h, 13h-17h, hoặc 5h-7h, 15h-19h tùy theo ngày. Dù chọn thời điểm nào, nguyên tắc cốt lõi vẫn là thực hiện với tâm trí tĩnh lặng, trang nghiêm và thành kính.
Có thể dùng khăn lau bàn thờ gia tiên để lau bàn thờ Phật không?
Tuyệt đối không. Bạn cần sử dụng khăn mềm mới hoặc bộ khăn chuyên dụng chỉ dành riêng cho việc lau dọn, sái tịnh bàn thờ Phật. Việc dùng chung dụng cụ với bàn thờ gia tiên sẽ làm mất đi sự thanh khiết tuyệt đối của không gian thờ Phật.
Bao sái bàn thờ Phật xong có cần thụ lộc mâm lễ chay ngay không?
Sau khi đọc xong văn khấn tạ lễ và hương đã tàn, bạn có thể xin hạ lễ và thụ lộc ngay để gia đình cùng thưởng thức những vật phẩm thanh tịnh. Việc này mang ý nghĩa nhận được sự gia hộ bình an, tươi mát từ chư Phật.
Khi bao sái bàn thờ Phật có cần mặc áo tràng hay trang phục đi chùa không?
Không bắt buộc phải mặc áo tràng. Tuy nhiên, bạn cần tắm gội sạch sẽ và mặc trang phục lịch sự, kín đáo, dài tay để thể hiện sự thành kính, trang nghiêm. Tránh mặc đồ ngắn, hở hang hay đồ ngủ khi tiến hành nghi thức.
Có được thắp nến thơm thay cho đèn dầu khi bao sái bàn thờ Phật không?
Bạn có thể sử dụng nến thơm thuần chay, không chứa hóa chất độc hại hay thành phần từ mỡ động vật. Dù là đèn dầu, đèn điện hay nến thơm, quan trọng nhất là ánh sáng đăng dâng lên ban Phật mang ý nghĩa soi sáng trí tuệ và sự thanh tịnh.